This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ นเหตุทุกนสนิทัสสนัตติกเหตุทุกสนิทัสสนัตติกะ
๑. เหตุทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§84–88 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน- *สัปปฏิฆธรรมที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย โดยคณิตกนัย มีวาระ ๓ แม้ในนเหตุนอนิทัสสนสัปปฏิฆมูล ก็มีวาระ ๓ เหมือนกัน
เหตุยา ตึส อารมฺมเณ นว สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน- *อัปปฏิฆธรรมที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑ นสเหตุกทุกนสนิทัสสนัตติกสเหตุกทุกสนิทัสสนัตติกะ
เหตุยา นว สพฺพตฺถ นว ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนเวทนาตฺติกํ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นอเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นอเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย โดยคณิตกนัย มีวาระ ๓ แม้ในนสเหตุกนอนิทัสสนสัปปฏิฆมูล ก็มีวาระ ๓ เหมือนกัน
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ตึส ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นทุกฺขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ตึส ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ตึส ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนวิปากตฺติกํ
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน- *อัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นวิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ตึส ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ตึส ฯ นสนิทสฺสน- สปฺปฏิฆํ นเนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นว ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนอุปาทินฺนุปาทานิยตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑ นเหตุสัมปยุตตนสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ก็เหมือนกับสเหตุกทุกะ มีวาระ ๓ เหตุและสเหตุกทุกะ และเหตุและเหตุสัมปยุตตทุกะเท่านั้น ไม่มีหัวข้อปัจจัยนเหตุนสเหตุกทุกนสนิทัสสนัตติกะ นเหตุสเหตุกทุกสนิทัสสนัตติกะ
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ตึส ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอนุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ตึส ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ตึส ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกตฺติกํ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุอเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นนเหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นนเหตุอเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-*ธรรมที่เป็นนเหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย โดยคณิตกนัย มีวาระ ๓
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนวิตกฺกตฺติกํ
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นนเหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุก- *ธรรม ฯลฯ มี ๓ นัย เหมือนกัน
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสวิตกฺกสวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอวิตกฺกวิจารมตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนปีติตฺติกํ
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นนเหตุอเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน- *อัปปฏิฆธรรมที่เป็นนเหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นปีติสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสุขสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสน- สปฺปฏิฆํ นอุเปกฺขาสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนทสฺสนตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑ นสัปปัจจยทุกนสนิทัสสนัตติกสัปปัจจยทุกสนิทัสสนัตติกะ
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นทสฺสเนนปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นภาวนายปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกตฺติกํ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน- *สัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นภาวนายปหาตพฺพเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพ- เหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนอาจยคามิตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอาจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนเสกฺขตฺติกํ
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน- *สัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเสกฺขํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอเสกฺขํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเนวเสกฺขานาเสกฺขํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑ แม้ในนอัปปัจจยนอนิทัสสนอัปปฏิฆมูล ก็มีวาระ ๑ เหมือนกัน นสังขตทุกะก็เหมือนกับนสัปปัจจยทุกะ
Mahachula edition, §84–88 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (สภาวธรรมที่มีธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เป็นมูลมี ๓ วาระเท่านั้น)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๕๘๑}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๒. สเหตุกทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ ๒. สเหตุกทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มี เหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (สภาวธรรมที่มีธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เป็นมูลมี ๓ วาระเท่านั้น) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เหมือนกับสเหตุก-ทุกะ มี ๓ วาระ ไม่มีวาระในเหตุสเหตุกทุกะและเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๕๘๒}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๗. สัปปัจจยทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาว-ธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและมิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่ใช่มีเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ ... มี ๓ วาระเท่านั้น (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่ใช่มีเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ ๗. สัปปัจจยทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
สภาวธรรมที่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ มิใช่ไม่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๕๘๓}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๙. สนิทัสสนทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นมูลมี ๑วาระเท่านั้น) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (นสังขตทุกะเหมือนกับนสัปปัจจยทุกะ)
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎกthe source states that the commentary for this item is at item 506 ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน นสรณทุกนสเหตุกทุกะเป็นต้น
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item