This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๔ โกกิลวคฺโค ๑ โกกาลิกชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๔. โกกิลวรรค ๑. โกกาลิกชาดก ว่าด้วยพูดในกาลที่ควรพูด
๔. โกกิลวรรค หมวดว่าด้วยลูกนกดุเหว่า ๑. โกกิลชาดก (๓๓๑) ว่าด้วยลูกนกดุเหว่า (อำมาตย์แก้วโพธิสัตว์ ได้กราบทูลพระราชาว่า)
โย เว กาเล อสมฺปตฺเต อติเวลํ ปภาสติ เอวํ โส นิหโต เสติ โกกิลาเยว อตฺรโช ฯ
เมื่อยังไม่ถึงเวลาที่จะพูด ผู้ใด พูดเกินกาลไป ผู้นั้น ย่อมถูกทำร้าย ดุจลูกนกดุเหว่า ฉะนั้น.
ผู้ใดพูดเมื่อยังไม่ถึงเวลาพูด ก็พูดเกินเวลา ผู้นั้นจะถูกกำจัดนอนตายอยู่ เหมือนลูกนกดุเหว่า
น หิ สตฺถํ สุนิสิตํ วิสํ หลาหลมฺมิว เอวํ นิกฺกเฒ ปาเตติ วาจา ทุพฺภาสิตา ยถา ฯ
มีดที่ลับคมดีแล้ว ดุจยาพิษอันร้ายแรง หาทำให้ตกไปทันทีทันใด เหมือน วาจาทุพภาษิตไม่.
ธรรมดาศัสตราที่ลับจนคมดีแล้ว เหมือนยาพิษที่มีพิษร้ายแรงจะให้ตกไปในทันทีหาได้ไม่ เหมือนวาจาที่เป็นทุพภาษิต
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๑๘๑}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๔. จตุกกนิบาต] ๔. โกกิลวรรค ๒. รถลัฏฐิชาดก (๓๓๒)
ตสฺมา กาเล อกาเล จ วาจํ รกฺเขยฺย ปณฺฑิโต นาติเวลํ ปภาเสยฺย อปิ อตฺตสมมฺหิ วา ฯ
เพราะฉะนั้น บัณฑิตควรรักษาวาจาไว้ ทั้งในกาลควรพูด และไม่ควร ไม่ควรพูดให้ล่วงเวลา แม้ในบุคคลผู้เสมอกับตน.
เพราะฉะนั้น บัณฑิตควรรักษาวาจาไว้ ทั้งในเวลาที่ควรพูดและไม่ควรพูด ไม่ควรพูดให้เกินเวลาแม้ในบุคคลผู้เสมอกับตน
โย จ กาเล มิตํ ภาเส มติปุพฺโพ วิจกฺขโณ สพฺเพ อมิตฺเต อาเทติ สุปณฺโณ อุรคมฺมิวาติ ฯ โกกาลิกชาตกํ ปฐมํ ฯ ---------
ผู้ใด มีความคิดเห็นเป็นเบื้องหน้า มีปัญญาเครื่องพิจารณาเห็นประจักษ์ พูดพอเหมาะในกาลที่ควรพูด ผู้นั้น ย่อมจับศัตรูได้ทั้งหมด ดุจครุฑจับ นาคได้ ฉะนั้น. จบ โกกาลิกชาดกที่ ๑.
ส่วนผู้ใดมีความคิดเป็นเบื้องหน้า มีปัญญาเครื่องพิจารณา เห็นประจักษ์ พูดพอเหมาะกับกาลเวลา ผู้นั้นย่อมจับศัตรูทั้งหมดไว้ได้ดุจนกครุฑจับนาคได้โกกิลชาดกที่ ๑ จบ
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 31 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · โกกาลิกชาดก ว่าด้วย พูดในกาลที่ควรพูดThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
In this unit: 2 by SuttaCentral references · 2 by inference — no pair has been checked by a person yet