This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
จตุตฺถํ เอกาสนิยตฺเถราปทานํ (๑๑๔)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เอกาสนิยเถราปทานที่ ๔ (๑๑๔) ว่าด้วยผลแห่งการประโคมดนตรีไม้โพธิ์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑๒. มหาปริวารวรรค] ๔. เอกาสนิยเถราปทาน ๔. เอกาสนิยเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระเอกาสนิยเถระ (พระเอกาสนิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
|๑๑๖.๓๑| วรุโณ นาม นาเมน เทวราชา อหํ ตทา อุปฏฺฐเปสึ สมฺพุทฺธํ สโยคฺคพลวาหโน ฯ |๑๑๖.๓๒| นิพฺพุเต โลกนาถมฺหิ อตฺถทสฺสิทิปทุตฺตเม ตุริยํ สพฺพมาทาย อคมํ โพธิมุตฺตมํ ฯ |๑๑๖.๓๓| วาทิเตน จ นจฺเจน สพฺพตาฬสมาหิโต สมฺมุขา วิย สมฺพุทฺธํ อุปฏฺฐึ โพธิมุตฺตมํ ฯ |๑๑๖.๓๔| อุปฏฺฐหิตฺวา ตํ โพธึ ธรณีรูหปาทปํ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวาน ตตฺถ กาลํ กโต อหํ ฯ |๑๑๖.๓๕| สกกมฺมาภิรทฺโธหํ ปสนฺโน โพธิมุตฺตเม เตน จิตฺตปฺปสาเทน นิมฺมานํ อุปปชฺชหํ ฯ |๑๑๖.๓๖| สฏฺฐี ตุริยสหสฺสานิ ปริวาเรนฺติ มํ สทา มนุสฺเสสุ จ เทเวสุ วตฺตมานํ ภวาภเว ฯ |๑๑๖.๓๗| ติธคฺคี นิพฺพุตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน ฯ |๑๑๖.๓๘| สุพาหุ นาม นาเมน จตุตฺตึสาสุ ขตฺติยา สตฺตรตนสมฺปนฺนา ปญฺจกปฺปสเต อิโต ฯ |๑๑๖.๓๙| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เอกาสนิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ เอกาสนิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ในกาลนั้น เราเป็นท้าวเทวราชมีนามชื่อว่าวรุณ พร้อมด้วยยาน พลทหาร และพาหนะ บำรุงพระสัมพุทธเจ้า เมื่อพระโลกนาถพระนามว่าอัตถทัสสี ผู้สูงสุดกว่าสัตว์เสด็จนิพพานแล้ว เราได้ถือเอาดนตรีทั้งปวงไปประโคม ไม้โพธิ์อันอุดม เราประกอบด้วยการประโคม การฟ้อนรำ และกังสดาน ทุกอย่าง บำรุงไม้โพธิพฤกษ์อันอุดมดังบำรุงพระสัมพุทธเจ้าเฉพาะพระ- พักตร์ ครั้นบำรุงโพธิพฤกษ์อันงอกขึ้นที่ดินดื่มรสด้วยรากนั้นแล้ว นั่งคู้ บัลลังก์ แล้วทำกาลกิริยา ณ ที่นั้นเอง เราปรารภกรรมของตน เลื่อม ใสในโพธิพฤกษ์อันอุดม ได้เข้าถึงยังชั้นนิมมานรดีด้วยจิตอันเลื่อมใสนั้น ดนตรี ๖ หมื่น แวดล้อมเราทุกเมื่อ เป็นไปในภพน้อยใหญ่ ทั้งใน มนุษย์และในเทวดา ไฟ ๓ กองของเราดับแล้ว ภพทั้งปวงเราถอนขึ้น ได้แล้ว เราทรงกายที่สุดในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๕๐๐ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิจอมกษัตริย์ ๓๔ พระองค์ มีพระ- นามชื่อว่า สุพาหุ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระเอกาสนิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ เอกาสนิยเถราปทาน.
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้เกิดเป็นท้าวเทวราชมีนามว่าวรุณ พร้อมด้วยยาน พลทหารและพาหนะ เข้าไปบำรุงพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นที่พึ่ง ของสัตว์โลก พระนามว่าอัตถทัสสี ผู้สูงสุดแห่งเทวดาและมนุษย์ เสด็จดับขันธปรินิพพานแล้ว ข้าพเจ้าได้นำดนตรีทั้งปวงไปยังต้นโพธิ์อันอุดม
ข้าพเจ้าประกอบการประโคม การฟ้อนรำและกังสดาลทุกอย่าง บำรุงต้นโพธิ์อันอุดม ดุจบำรุงพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเฉพาะพระพักตร์
ข้าพเจ้าครั้นบำรุงต้นโพธิ์ซึ่งงอกขึ้นบนพื้นดินนั้นแล้ว จึงนั่งขัดสมาธิ แล้วได้สิ้นชีวิตลง ณ ที่นั้นเอง
ข้าพเจ้าปรารภกรรมของตน เลื่อมใสในต้นโพธิ์อันอุดม ด้วยจิตที่เลื่อมใสนั้น ข้าพเจ้าจึงไปเกิดในสวรรค์ชั้นนิมมานรดี
เครื่องดนตรี ๖๐,๐๐๐ ชิ้น แวดล้อมข้าพเจ้า ผู้เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพน้อยภพใหญ่ ทั้งในเทวดาและมนุษย์ อยู่ทุกเมื่อ
ไฟ ๓ กอง ข้าพเจ้าดับได้แล้ว ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าทรงร่างกายอันมีในภพสุดท้าย อยู่ในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๒๖๖}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑๒. มหาปริวารวรรค] ๕. สุวัณณปุปผิยเถราปทาน
ในกัปที่ ๑๐๕ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓๔ ชาติ มีพระนามว่าสุพาหุ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระเอกาสนิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้เอกาสนิยเถราปทานที่ ๔ จบ
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 19 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑๒. มหาปริวารวรรค ๔. เอกาสนิยเถราปทาน (๑๑๔)This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
In this unit: 0 by SuttaCentral references · 9 by inference — no pair has been checked by a person yet