This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
ฉฏฺฐํ อุปฏฺฐายิกตฺเถราปทานํ (๒๘๖)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ อุปัฏฐายิกเถราปทานที่ ๖ (๒๘๖) ว่าด้วยการบูชาด้วยการถวายคนอุปัฏฐาก
๖. อุปัฏฐายิกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระอุปัฏฐายิกเถระ (พระอุปัฏฐายิกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
|๒๘๘.๒๔| รถิยํ ปฏิปชฺชนฺตํ อาหุตีนํ ปฏิคฺคหํ ทิปทินฺทํ มหานาคํ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ ฯ |๒๘๘.๒๕| ปกฺโกสาปิยตสฺสาหํ สพฺพโลกหิเตสิโน อุปฏฺฐาโก มยา ทินฺโน สิทฺธตฺถสฺส มเหสิโน ฯ |๒๘๘.๒๖| ปฏิคฺคเหตฺวาน สมฺพุทฺโธ นิยฺยาเตสิ มหามุนิ อุฏฺฐาย อาสนา ตมฺหา ปกฺกามิ ปาจินามุโข ฯ |๒๘๘.๒๗| จตุนวุเต อิโต กปฺเป อุปฏฺฐากมทํ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อุปฏฺฐานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๒๘๘.๒๘| สตฺตปญฺญาสิโต กปฺเป พลเสนสนามโก สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๒๘๘.๒๙| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปฏฺฐายิโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ อุปฏฺฐายิกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
เราได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้ควรรับเครื่องบูชา เป็นจอม สัตว์ เป็นมหานาคเชษฐบุรุษของโลก ประเสริฐกว่านระ เสด็จดำเนินอยู่ที่ ถนน เราได้ถวายคนอุปัฏฐากแก่พระองค์ ผู้ทรงแสวงหาประโยชน์เกื้อกูล แก่โลกทั้งปวง ทรงแสวงหาคุณอันใหญ่หลวง ซึ่งเราให้คนไปทูลเชิญเสด็จ มา พระมหามุนีสัมพุทธเจ้าทรงรับแล้วมอบ (คืน) ให้เสด็จลุกขึ้นจาก อาสนะนั้นแล้ว เสด็จกลับมุ่งตรงไปทางทิศปัศจิม ในกัลปที่ ๙๔ แต่ กัลปนี้ เราได้ถวายคนอุปัฏฐากในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จัก ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายคนอุปัฏฐาก ในกัลปที่ ๕๗ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่าพลเสน สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระอุปัฏฐายิกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ อุปัฏฐายิกเถราปทาน.
พระพุทธเจ้าผู้มหานาค ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๔๖}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒๙. ปัณณทายกวรรค] ๖. อุปัฏฐายิกเถราปทาน ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน กำลังเสด็จดำเนินอยู่ที่ถนน
ข้าพเจ้าได้มอบให้ทูลนิมนต์แล้ว จึงได้ถวายคนอุปัฏฐากแด่พระพุทธเจ้าพระองค์นั้น พระนามว่าสิทธัตถะ ผู้แสวงหาประโยชน์เกื้อกูลแก่สัตว์โลกทั้งปวง ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่
พระมหามุนีสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงรับแล้วทรงส่งมอบคืน ได้เสด็จลุกจากอาสนะนั้นแล้ว บ่ายพระพักตร์เสด็จหลีกไปทางทิศตะวันออก
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายคนอุปัฏฐากไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายคนอุปัฏฐาก
ในกัปที่ ๕๗ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิมีพระนามว่าพลเสน สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระอุปัฏฐายิกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้อุปัฏฐายิกเถราปทานที่ ๖ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๔๗}
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 2 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๙. ปรรณทายกวรรค ๖. อุปัฏฐายิกเถราปทาน (๒๘๖)This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
In this unit: 0 by SuttaCentral references · 6 by inference — no pair has been checked by a person yet