เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย ตีณิ ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขา-*นาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุ สงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม เหตุสฺส สงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ---------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร

เหตุํ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อสงฺกิลิฏฺฐ- สงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อสงฺกิลิฏฺฐ- สงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกญฺจ นเหตุํ อสงฺกิลิฏฺฐ- สงฺกิเลสิกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น เสกขธรรม โดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรมโดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว ฯเปฯ อวิคเต นว ฯ

เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น เนวเสกขานาเสกขธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานา-*เสกขธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม โดยอารัมมณปัจจัย

นเหตุํ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น เสกขธรรม โดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม โดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรมโดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานา-*เสกขธรรม โดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม โดยอธิปติปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว นอนนฺตเร ตณิ นสมนนฺตเร ตีณิ นอญฺญมญฺเญ ตีณิ นอุปนิสฺสเย ตีณิ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต นว โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น เสกขธรรม โดยอนันตรปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรมโดยอนันตรปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม โดยอนันตรปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรมโดยอนันตรปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานา-*เสกขธรรม โดยอนันตรปัจจัย มี ๒ นัย เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม โดยอนันตรปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม โดยอนันตรปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๕ ในอนันตรปัจจัย มี " ๘ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๘ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๘ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๘ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๘

เหตุ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม เหตุสฺส อสงฺกิลิฏฺฐ- สงฺกิเลสิกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

เหตุ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม เหตุสฺส อสงฺกิลิฏฺฐ- สงฺกิเลสิกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

เหตุ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม เหตุสฺส อสงฺกิลิฏฺฐ- สงฺกิเลสิกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม นเหตุสฺส อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก จ นเหตุ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก จ ธมฺมา เหตุสฺส อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานา-*เสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรมเกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรมเกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม เหตุสฺส อสงฺกิลิฏฺฐ- สงฺกิเลสิกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรม ที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อวิคตปัจจัย มี " ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕

เหตุํ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว วิปาเก นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็น เนวเสกขานาเสกขธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสก-*ขานาเสกขธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม โดยอารัมมณปัจจัย

เหตุํ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: เหตุํ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นเหตุํ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็น เสกขธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรมโดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย

นอธิปติยา ฉ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๘ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๘ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในนิสสยปัจจัย มี " ๑๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๘ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ฉ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๑๔

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา ฉ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕

เหตุ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิโก ธมฺโม เหตุสฺส อสงฺกิลิฏฺฐ- อสงฺกิเลสิกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้นเสกขัตติกเหตุทุกะ จบ