หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา หีนํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา ฯ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มชฺฌิโม ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา หีเน ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ หีโน จ มชฺฌิโม จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา หีนํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ

หีนธรรม อาศัยหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นหีนธรรม ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ มัชฌิมธรรม อาศัยหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นหีนธรรม หีนธรรม และมัชฌิมธรรม อาศัยหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นหีนธรรมขันธ์ ๒ ฯลฯ

สภาวธรรมชั้นต่ำอาศัยสภาวธรรมชั้นต่ำเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ชั้นต่ำเกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑) สภาวธรรมชั้นกลางอาศัยสภาวธรรมชั้นต่ำเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ชั้นต่ำเกิดขึ้น (๒) สภาวธรรมชั้นต่ำและชั้นกลางอาศัยสภาวธรรมชั้นต่ำเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยได้แก่ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ชั้นต่ำเกิดขึ้น ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ (๓)

มชฺฌิมํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มชฺฌิโม ธมฺโม ... มชฺฌิมํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ ฯ

มัชฌิมธรรม อาศัยมัชฌิมธรรม ฯลฯ คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัชฌิมธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย

สภาวธรรมชั้นกลางอาศัยสภาวธรรมชั้นกลางเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ชั้นกลางเกิดขึ้น ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๒ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ หทัยวัตถุอาศัยขันธ์เกิดขึ้น ขันธ์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น... อาศัยมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูปและกฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปเกิดขึ้น (๑)

ปณีตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปณีโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา ตีณิ ฯ

ปณีตธรรม อาศัยปณีตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

สภาวธรรมชั้นประณีตอาศัยสภาวธรรมชั้นประณีตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

มชฺฌิมญฺจ ปณีตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มชฺฌิโม ธมฺโม ... เหตุปจฺจยา ปณีเต ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ

มัชฌิมธรรม อาศัยมัชฌิมธรรม และปณีตธรรม ฯลฯ เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นปณีตธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย

สภาวธรรมชั้นกลางอาศัยสภาวธรรมชั้นกลางและชั้นประณีตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ชั้นประณีตและอาศัยมหาภูตรูปเกิดขึ้น (๑)

หีนญฺจ มชฺฌิมญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มชฺฌิโม ธมฺโม ... เหตุปจฺจยา หีเน ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ หีนตฺติกํ สงฺกิลิฏฺฐตฺติกสทิสํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ปริปุณฺณํ ฯ หีนตฺติกํ จุทฺทสมํ นิฏฺฐิตํ --------

มัชฌิมธรรม อาศัยหีนธรรม และมัชฌิมธรรม ฯลฯ เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นหีนธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย หีนัตติกะ พึงให้พิสดารเหมือนกับนสังกิลิฏฐัตติกะ พึงใส่ให้เต็มหีนัตติกะ ที่ ๑๔ จบ