เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุ-*ปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุ-*ปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯเปฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในอนันตรปัจจัย มี " ๓ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๓ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอัญญมัญญปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๑ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่ เพราะอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นปุเรชาตปจฺจยา: นว นปจฺฉาชาตปจฺจยา: นว นอาเสวนปจฺจยา: นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓

เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา: นว นวิปฺปยุตฺตปจฺจยา: นว ฯ

ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในสหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดีสัมปยุตตวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๓ ทุกปัจจัย

นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุ-*ปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณ-*ปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณ-*ปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณ-*ปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณ-*ปัจจัย มี ๓ นัย เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา นว ... อารมฺมเณ นว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดย อธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอธิปติ-*ปัจจัย มี ๓ นัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติ-*ปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอธิปติปัจจัย ฯลฯ เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติ-*ปัจจัยมี ๓ นัย

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส จ นเหตุสฺส กุสลสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดย อนันตรปัจจัย มี ๒ นัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอนันตร-*ปัจจัย มี ๒ นัย เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัย

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดย สหชาตปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยสหชาต-*ปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤตโดยสหชาตปัจจัย อัญญมัญญนิสสยปัจจัย เหมือนกับสหชาตปัจจัย

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอุป-*นิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสย-*ปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอุป-*นิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุป-*นิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอุป-*นิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ นัย เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤตโดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อญฺญมญฺญปจฺจเยน ปจฺจโย: นิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยวิปากปัจจัย

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ตีณิ ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ตีณิ ฯ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๗ ในอนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๑ ในอินทริยปัจจัย มี " ๒ ในมัคคปัจจัย มี " ๒ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในอัตถิปัจจัย มี " ๓ ในนัตถิปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในวิคตปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

... อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดย อารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณ-*ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณ-*ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณ-*ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสย-*ปัจจัย มี ๓ นัย

นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส จ นเหตุสฺส กุสลสฺส จ ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุ-*ปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุ-*ธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศลและ นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส มคฺคปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๓ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๓ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๑ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๙ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มี " ๓ ในวิคตปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส จ นเหตุสฺส กุสลสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว โนอวิคเต นว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้นไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ... โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๗ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๕

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ... อวิคเต นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕

เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย

นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดย อธิปติปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติปัจจัย มี ๔ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยอธิปติปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดย อนันตรปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอนันตรปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยอนันตรปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดย อุปนิสสยปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสย-*ปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอุปนิสสยปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอุปนิสสยปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยอุปนิสสยปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๑๐ ในอนันตรปัจจัย มี " ๗ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๗ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในนิสสยปัจจัย มี " ๑๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจฉาชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในกัมมปัจจัย มี " ๗ ในวิปากปัจจัย มี " ๑ ในอาหารปัจจัย มี " ๗ ในอินทริยปัจจัย มี " ๗ ในฌานปัจจัย มี " ๗ ในมัคคปัจจัย มี " ๗ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๕ ในอัตถิปัจจัย มี " ๑๓ ในนัตถิปัจจัย มี " ๗ ในวิคตปัจจัย มี " ๗ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๑๕

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙

เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส จ นเหตุสฺส อกุสลสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้นกุสลัตติกเหตุทุกะ จบ