เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ เอกํ ฯ

สรณธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นอตีตา-*รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สรณธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นอนาคตา-*รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สรณธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นปัจจุป-*ปันนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ---------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย

เหตุสมฺปยุตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ เหตุวิปฺปยุตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ เหตุสมฺปยุตฺตํ อกุสลญฺจ เหตุวิปฺปยุตฺตํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อรณธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอตีตา-*รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอนาคตา-*รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นปัจจุป-*ปันนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุสมฺปยุตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุวิปฺปยุตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ เหตุสมฺปยุตฺตํ อกุสลญฺจ เหตุวิปฺปยุตฺตํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุสมฺปยุตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อธิปติปจฺจยา: ฯ

อรณธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม โดยเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม โดยเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ปญฺจ อธิปติยา เอกํ อนนฺตเร ปญฺจ สมนนฺตเร ปญฺจ สหชาเต ปญฺจ อญฺญมญฺเญ ปญฺจ นิสฺสเย ปญฺจ อุปนิสฺสเย ปญฺจ ปุเรชาเต ปญฺจ อาเสวเน ปญฺจ กมฺเม ปญฺจ อาหาเร ปญฺจ อินฺทฺริเย ปญฺจ ฌาเน ปญฺจ มคฺเค ปญฺจ สมฺปยุตฺเต ปญฺจ วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ

อรณธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็น อตีตารัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย

เหตุสมฺปยุตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุวิปฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้นอตีตารัมมณัตติกสรณทุกะ จบ