เหตุํ สวิตกฺกสวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ สวิตกฺกสวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ สวิตกฺกสวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร จ นเหตุ สวิตกฺกสวิจาโร จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ สวิตกฺกสวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ สวิตกฺกสวิจารญฺจ นเหตุํ สวิตกฺกสวิจารญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สวิตักกสวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยสวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ และสวิตักกสวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุอาศัยสวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สวิตักกสวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยสวิตักกสวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยสวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ และสวิตักกสวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว ฯเปฯ กมฺเม นว วิปาเก นว ฯเปฯ อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุํ สวิตกฺกสวิจารํ กมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: เทฺว ฯ

สวิตักกสวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย

เหตุํ สวิตกฺกสวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว ฯเปฯ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต-*วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร

เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม เหตุสฺส สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สวิตักกสวิจารธรรม ที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม เหตุสฺส สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สวิตักกสวิจารธรรม ที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย

เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม เหตุสฺส สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม นเหตุสฺส สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร จ นเหตุ สวิตกฺกสวิจาโร จ ธมฺมา เหตุสฺส สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ

สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย สวิตักกสวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่สวิตักกสวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ และสวิตักกสวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุเป็นปัจจัยแก่สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม เหตุสฺส สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สวิตักกสวิจาร-*ธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุ มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้นปฏิจจวาร

เหตุํ อวิตกฺกวิจารมตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อวิตกฺกวิจารมตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อวิตกฺกวิจารมตฺตญฺจ นเหตุํ อวิตกฺกวิจารมตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิตักกวิจารมัตตธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นเหตุและอวิตักกวิจารมัตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว ฯเปฯ กมฺเม นว วิปาเก นว ฯเปฯ อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุํ อวิตกฺกวิจารมตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา นว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต-*วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร

เหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม เหตุสฺส อวิตกฺกวิจารมตฺตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อวิตักกวิจาร- *มัตตธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม นเหตุสฺส อวิตกฺกวิจารมตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อวิตักกวิจาร- *มัตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม เหตุสฺส อวิตกฺกวิจารมตฺตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม นเหตุสฺส อวิตกฺกวิจารมตฺตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต จ นเหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต จ ธมฺมา นเหตุสฺส อวิตกฺกวิจารมตฺตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณธิปติ ฯ

อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อวิตักกวิจาร- *มัตตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นเหตุ และอวิตักกวิจารมัตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา สตฺต อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม เหตุสฺส อวิตกฺกวิจารมตฺตสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อวิตักกวิจาร- *มัตตธรรมที่เป็นเหตุ โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ตีณิ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ---------- ปฏิจฺจวาโร

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้นปฏิจจวาร

เหตุํ อวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอวิตักกอวิจารธรรมที่เป็น- *เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว กมฺเม นว วิปาเก นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุํ อวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

อวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอวิตักกอวิจารธรรมที่ไม่ใช่- *เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

เหตุํ อวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ เหตุํ อวิตกฺกอวิจารญฺจ นเหตุํ อวิตกฺกอวิจารญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ

อวิตักกอวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย อวิตักกอวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอวิตักกอวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย อวิตักกอวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นเหตุ และอวิตักกอวิจารธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุํ อวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นว ฯ

อวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอวิตักกอวิจารธรรมที่เป็น เหตุเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย มี ๙ นัย

นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว นอนนฺตเร ตีณิ นสมนนฺตเร ตีณิ นอญฺญมญฺเญ ตีณิ นอุปนิสฺสเย ตีณิ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต นว โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต-*วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร

เหตุ อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม เหตุสฺส อวิตกฺกอวิจารสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อวิตักกอวิจารธรรม ที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม เหตุสฺส อวิตกฺกอวิจารสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

อวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อวิตักกอวิจารธรรม ที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๖ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๕ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม เหตุสฺส อวิตกฺกอวิจารสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกวิตกฺกตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดีแห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้นเหตุทุกวิตักกัตติกะ จบ