อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็น อุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ ----------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัยปฏิจจวาร

อุปาทานสมฺปยุตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เทฺว ฯ อุปาทานสมฺปยุตฺตํ อกุสลญฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรม ที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทาน-*วิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทาน-*สัมปยุตตธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ฉ อารมฺมเณ ฉ สพฺพตฺถ ฉ อวิคเต ฉ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๖ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๖ ในอวิคตปัจจัย มี " ๖

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา ฉ นกมฺเม จตฺตาริ นวิปาเก ฉ ฯ สหชาตวาราทิ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ปญฺหาวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๖ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๖สหชาตวารเป็นต้น พึงให้พิสดาร ปัญหาวาร

อุปาทานสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปาทานสมฺปยุตฺตสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศล- *ธรรมที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา ฉ อารมฺมเณ นว ฯ อธิปติยา นว: อุปาทานสมฺปยุตฺตมูลเก ตีณิ สหชาตาธิปติ อุปาทานวิปฺปยุตฺเต เอกํ ฯ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต ฉ อญฺญมญฺเญ ฉ นิสฺสเย ฉ อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม จตฺตาริ อาหาเร จตฺตาริ อินฺทฺริเย จตฺตาริ ฌาเน จตฺตาริ มคฺเค จตฺตาริ สมฺปยุตฺเต ฉ อตฺถิยา ฉ นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต ฉ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอุปาทานสัมปยุตตมูลกะ มีหัวข้อปัจจัย ๓ เป็นสหชาตาธิปติ ในอุปาทานวิปปยุตตะ มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๖ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๖ ในนิสสยปัจจัย มี " ๖ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๔ ในอาหารปัจจัย มี " ๔ ในอินทริยปัจจัย มี " ๔ ในฌานปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในมัคคปัจจัย มี " ๔ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๖ ในอัตถิปัจจัย มี " ๖ ในนัตถิปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๖ปฏิจจวาร

อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม ที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ อุปาทานสมฺปยุตฺตทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ----------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัยอุปาทานสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ จบ