คลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์

ฉบับหลวง

พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๖ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๘ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ เถร-เถรีคาถา ๙. วิชิตเสนเถรคาถา สุภาษิตเกี่ยวกับการฝึกจิต

ฉบับมหาจุฬาฯ

๙. วิชิตเสนเถรคาถา ภาษิตของพระวิชิตเสนเถระ (พระวิชิตเสนเถระได้กล่าว ๕ คาถาไว้ดังนี้ว่า)

บาลี

|๓๔๓.๓๕๕| ๙ โอลคฺคิสฺสามิ เต จิตฺตํ อาณิทฺวาเรว หตฺถินํ น ตํ ปาเป นิโยชิสฺสํ กามชาลํ สรีรชํ ฯ |๓๔๓.๓๕๖| ตฺวํ โอลคฺโค น คจฺฉสิ ทฺวารวิวรํ คโชว อลภนฺโต น จ จิตฺตกลิ ปุนปฺปุนํ ปสหํ ปาปรโต จริสฺสสิ ฯ |๓๔๓.๓๕๗| ยถา กุญฺชรํ อทนฺตํ นวคฺคหํ องฺกุสคฺคโห พลวา อาวตฺเตติ อกามํ เอวํ อาวตฺตยิสฺสนฺตํ ฯ |๓๔๓.๓๕๘| ยถา วรหยทมกุสโล สารถิ ปวโร ทเมติ อาชญฺญํ เอวํ ทมยิสฺสนฺตํ ปติฏฺฐิโต ปญฺจสุ พเลสุ ฯ |๓๔๓.๓๕๙| สติยา ตํ นิพนฺธิสฺสํ ปยตตฺโต เต ทมิสฺสามิ วิริยธุรนิคฺคหิโต นยิโต ทูรํ คมิสฺสเส จิตฺตาติ ฯ วิชิตเสโน เถโร ฯ

ฉบับหลวง

เราจักระวังจิตนั้นไว้ เหมือนนายหัตถาจารย์ กักช้างไว้ที่ประตูนคร ฉะนั้น เราจักไม่ประกอบจิตไว้ในธรรมอันลามก จักไม่ยอมให้จิตตกลง ไปสู่ข่ายแห่งกามอันเกิดในร่างกาย เจ้าถูกเรากักขังไว้แล้ว จักไปตาม ชอบใจไม่ได้ เหมือนช้างได้ช่องประตู ฉะนั้น ดูกรจิตผู้ชั่วช้า บัดนี้ เจ้าจักขืนยินดีในธรรมอันลามกเที่ยวไปเนืองๆ ดังก่อนมิได้ นายควาญ- ช้างมีกำลังแข็งแรง ย่อมบังคับช้างที่จับได้ใหม่ ยังไม่ได้ฝึก ให้อยู่ใน อำนาจด้วยขอ ฉันใด เราจักบังคับเจ้าให้อยู่ในอำนาจ ฉันนั้น นาย สารถีผู้ฉลาดในการฝึกม้าให้ดี เป็นผู้ประเสริฐ ย่อมฝึกม้าให้รอบรู้ได้ ฉันใด เราจักฝึกเจ้าให้ตั้งอยู่ในพละ ๕ ฉันนั้น จักผูกเจ้าไว้ด้วยสติ จักฝึกจักบังคับเจ้าให้ทำธุระด้วยความเพียร เจ้าจักไม่ได้ไปไกลจาก อารมณ์ภายในนี้ละนะจิต.

จุฬาฯ ข้อ ๓๕๕· จับคู่โดยอนุมานจากการเรียงคำแปล

เราจะคล้องจิตของเจ้าไว้ เหมือนควาญช้างกักช้างไว้ที่ประตูเมือง เราจะไม่ชักนำเจ้าซึ่งเป็นข่ายแห่งกามเกิดในร่างกาย ให้เป็นไปในกรรมชั่ว

จุฬาฯ ข้อ ๓๕๖· จับคู่โดยอนุมานจากการเรียงคำแปล

เจ้าถูกเราคล้องไว้จะไปไม่ได้ เหมือนช้างไม่ได้ช่องประตู หมดทางไป แน่ะจิตผู้ชั่วช้า ก็เจ้าผู้ดื้อด้าน จะพอใจในกรรมชั่ว เที่ยวไปเสมอๆ มิได้

จุฬาฯ ข้อ ๓๕๗· จับคู่โดยอนุมานจากการเรียงคำแปล

ควาญช้างผู้มีกำลังเข้มแข็ง ย่อมบังคับช้างที่จับได้ใหม่ ยังไม่ได้ฝึก ทั้งไม่ต้องการ(จะให้ฝึก)ด้วย ให้อยู่ในอำนาจได้ ฉันใด เราจะบังคับเจ้าให้อยู่ในอำนาจได้ ฉันนั้น @เชิงอรรถ : @ ผู้ประพฤติพรหมจรรย์, ผู้ประพฤติธรรมมีเว้นจากเมถุนเป็นต้น

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๖ หน้า : ๓๙๙}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา [๕. ปัญจกนิบาต] ๑๐. ยสทัตตเถรคาถา

จุฬาฯ ข้อ ๓๕๘· จับคู่โดยอนุมานจากการเรียงคำแปล

สารถีมือหนึ่ง เก่งในการฝึกม้าให้ดี ย่อมฝึกม้าให้รอบรู้ได้ ฉันใด เราตั้งอยู่ในพละ ๕ จะฝึกเจ้าให้ได้ ฉันนั้น

จุฬาฯ ข้อ ๓๕๙· จับคู่โดยอนุมานจากการเรียงคำแปล

จักใช้สติผูกเจ้าไว้ จะคอยเอาใจใส่ฝึกเจ้า เจ้าจิตเอ๋ย เจ้าถูกบังคับให้ทำธุระด้วยความเพียรแล้ว จะไปไกลจากอารมณ์ภายในนี้ไม่ได้

คลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

อรรถกถา

คำอธิบายชั้นหลัง — ไม่ใช่พุทธพจน์

ชั้นตัวบทอรรถกถาอธิบายพระไตรปิฎก

1 คัมภีร์ · 60 ย่อหน้า — โหลดเมื่อคุณเปิดอ่าน ไม่อยู่ในหน้านี้ตั้งแต่แรก

เปิดหน้าของฉบับนี้ · ขุททกนิกาย เถรคาถา ปัญจกนิบาต ๙. วิชิตเสนเถรคาถา

คลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

การจับคู่ข้อของฉบับมหาจุฬาฯ

ตัวบทสามฉบับต่อข้อ เรียง บาลี → ฉบับหลวง → ฉบับมหาจุฬาฯ · เลือกแสดงทั้งสามหรือทีละฉบับได้ที่แถบเครื่องมือ

ในหน่วยนี้: 0 ข้อตามเลขอ้างอิง SuttaCentral · 5 ข้อโดยอนุมาน — ยังไม่มีคู่ใดที่คนตรวจ

ฉบับที่ใช้และสัญญาอนุญาต

พระไตรปิฎกบาลี อักษรไทย ฉบับสยามรัฐ

pli-siamrath · Public domain (term expired) — operator determination · ตรวจหลักฐานเมื่อ ๒๐๒๖-๐๘-๒๕

ฉบับสยามรัฐ จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๔๖๘–๒๔๗๑ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย — https://84000.org/tipitaka/pali/

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง

th-chabab-luang · Public domain (term expired) — operator determination · ตรวจหลักฐานเมื่อ ๒๐๒๖-๐๘-๒๔

ฉบับหลวง จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๕๑๔ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย — https://84000.org/tipitaka/

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ

th-mahachula · ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ