คลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๒ มหากปิชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๒. มหากปิชาดก ว่าด้วยคุณธรรมของหัวหน้า
๒. มหากปิชาดก (๔๐๗) ว่าด้วยพญาลิงโพธิสัตว์ (พระราชาตรัสถามพญาลิงว่า)
ฉบับมหาจุฬาฯ ของหน่วยนี้แสดงเป็นช่วงเดียวท้ายหน่วย (ข้อ ๘๓–๘๙ ตามเลขของฉบับมหาจุฬาฯ) ไปที่ฉบับมหาจุฬาฯ
อตฺตานํ สงฺกมํ กตฺวา โย โสตฺถึ สมตารยิ กึ ตฺวํ เตสํ กึเม ตุยฺหํ โหนฺติ เหเต มหากปิ ฯ
ดูกรพระยาลิง ท่านได้ทอดตัวเป็นสะพาน ให้ลิงเหล่านี้ข้ามไปได้ จนมี ความสวัสดี ท่านเป็นอะไรกับลิงเหล่านั้น หรือว่าลิงเหล่านั้นเป็นอะไร กับท่าน?
ราชาหํ อิสฺสโร เตสํ ยูถสฺส ปริหารโก เตสํ โสกปเรตานํ ภึตานนฺเต อรินฺทม ฯ
ข้าแต่พระองค์ผู้ปราบศัตรู ข้าพระองค์เป็นใหญ่ เป็นนายฝูง ปกครองหมู่ ลิงเหล่านั้น เมื่อเขาเหล่านั้นถูกความโศกครอบงำ เกรงกลัวพระองค์.
อุลฺลงฺฆยิตฺวา อตฺตานํ วิสฺสฏฺฐธนุโน สตํ ตโต อปรปาเทสุ ทฬฺหํ พนฺธํ ลตาคุลํ ฯ
ข้าพระองค์ได้กระโจนไปชั่วระยะร้อยลูกธนู เอาเถาวัลย์ผูกกับตอไม้ไผ่ ข้างหนึ่ง ผูกที่สะเอวข้างหนึ่ง.
ฉินฺนพฺภมิว วาเตน นุณฺโณ รุกฺขมุปาคมึ โสหํ อปฺปภวํ ตตฺถ สาขํ หตฺเถหิ อคฺคหึ ฯ
กระโจนกลับมายังต้นมะม่วง เหมือนลมตัดอากาศ แต่ไม่ถึงต้นมะม่วง นั้น ข้าพระองค์เอามือมาทั้งสองเหนี่ยวกิ่งมะม่วงไว้.
ตํ มํ วีณายตํ สนฺตํ สาขาย จ ลตาย จ สมนุกฺกมนฺตา ปาเทหิ โสตฺถึ สาขมิคา คตา ฯ
ร่างกายของข้าพระองค์ถูกกิ่งไม้ และเถาวัลย์คร่าไปมา ดุจสายพิณที่เขา ขึงตึงเครียด ฉะนั้น พวกบริวารพากันไต่ข้าพระองค์ไปได้รับความสวัสดี.
ตํ มํ น ตปฺปตี พนฺโธ วโธ เม น ตเปสฺสติ สุขมาหริตํ เตสํ เยสํ รชฺชมการยึ ฯ
ข้าพระองค์จะถูกจองจำ หรือถูกฆ่า ก็ไม่ครั่นคร้ามเดือดร้อนอย่างไร เพราะข้าพระองค์ได้นำความสุขมาให้แก่หมู่ลิงที่ยกย่องให้ข้าพระองค์เป็น ใหญ่.
เอสา เต อุปมา ราช ตํ สุณาหิ อรินฺทมํ รญฺญา รฏฺฐสฺส โยคฺคสฺส พลสฺส นิคมสฺส จ สพฺเพสํ สุขเมตพฺพํ ขตฺติเยน ปชานตาติ ฯ มหากปิชาตกํ ทุติยํ ฯ ---------
ข้าแต่พระราชาผู้ปราบปรามศัตรู ข้าพระองค์จะแสดงข้ออุปมาถวายพระ- องค์ ขอพระองค์จงสดับ ธรรมดาพระราชามหากษัตริย์ผู้ทรงพระปรีชา สามารถ พึงแสวงหาความสุขให้แก่รัฐ สัตว์พาหนะ ทหาร และ พลเมืองถ้วนหน้ากัน. จบ มหากปิชาดกที่ ๒.
ฉบับมหาจุฬาฯ ข้อ ๘๓–๘๙ ของหน่วยนี้
แสดงเป็นช่วงทั้งหน่วย ไม่วางใต้ข้อของฉบับหลวง — ความมั่นใจของการจับคู่รายข้อไม่ถึงเกณฑ์อย่างน้อยหนึ่งข้อ จึงไม่วางรายข้อเพื่อไม่ให้ผิดข้อ
พญาลิง เจ้าทอดตัวเป็นสะพาน ให้ลิงเหล่านี้ข้ามไปโดยสวัสดี เจ้าเป็นอะไรกับลิงเหล่านั้น ลิงเหล่านั้นเป็นอะไรกับเจ้า (พญาลิงกราบทูลว่า)
ขอเดชะพระองค์ผู้ปราบข้าศึก ข้าพระองค์เป็นพญาลิงผู้เป็นใหญ่ปกครองฝูงลิงเหล่านั้น ผู้มีทั้งความเศร้าโศกและความกลัวต่อพระองค์
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๗๐}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๗. สัตตกนิบาต] ๒. คันธารวรรค ๓. กุมภการชาดก (๔๐๘)
ข้าพระองค์ได้พุ่งตัวซึ่งมีเถาวัลย์ผูกติดที่ ๒ เท้าหลังอย่างมั่นคง ไปจากต้นไม้นั้นประมาณชั่วร้อยคันธนูที่ปลดสายแล้ว
ข้าพระองค์นั้นพุ่งออกไปตามลมเข้าหาต้นมะม่วงนี้ ดุจเมฆถูกลมพัดขาด เมื่อไปไม่ถึง จึงใช้เท้าหน้าทั้ง ๒ จับกิ่งมะม่วงกลางอากาศนั้น
ข้าพเจ้านั้น ถูกกิ่งไม้และเถาวัลย์ขึงอยู่เหมือนสายพิณ พวกลิงใช้เท้าเหยียบข้ามไปโดยสวัสดี
การผูกด้วยเถาวัลย์นั้นไม่ทำให้ข้าพเจ้าเดือดร้อน ถึงตายก็ไม่เดือดร้อน ขอข้าพเจ้าได้นำความสุข มาให้แก่ฝูงลิงที่ข้าพเจ้าปกครองอยู่(เท่านั้น)
ขอเดชะพระราชาผู้ปราบข้าศึก นี้เป็นอุปมาสำหรับพระองค์ ขอพระองค์ทรงสดับข้ออุปมานั้นเถิด ก็พระราชามหากษัตริย์ผู้ทรงทราบชัด ควรจะแสวงหาความสุขมาให้แก่ชนทั้งปวง คือ ทั้งชาวแคว้น พาหนะ พลนิกาย และชาวบ้านมหากปิชาดกที่ ๒ จบ
คลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
อรรถกถา
คำอธิบายชั้นหลัง — ไม่ใช่พุทธพจน์
ชั้นตัวบทอรรถกถาอธิบายพระไตรปิฎก1 คัมภีร์ · 57 ย่อหน้า — โหลดเมื่อคุณเปิดอ่าน ไม่อยู่ในหน้านี้ตั้งแต่แรก
เปิดหน้าของฉบับนี้ · มหากปิชาดก ว่าด้วย คุณธรรมของหัวหน้าคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
การจับคู่ข้อของฉบับมหาจุฬาฯ
ตัวบทสามฉบับต่อข้อ เรียง บาลี → ฉบับหลวง → ฉบับมหาจุฬาฯ · เลือกแสดงทั้งสามหรือทีละฉบับได้ที่แถบเครื่องมือ
ความมั่นใจของการจับคู่รายข้อไม่ถึงเกณฑ์อย่างน้อยหนึ่งข้อ จึงไม่วางรายข้อเพื่อไม่ให้ผิดข้อ