ธัมมตัณหา นทุกขสมุทโยติกถา เล่ม ๓๗

๑๕๔๓สกวาที ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ปรวาที ถูกแล้ว ส. รูปตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. สัททตัณหา ฯลฯ คันธตัณหา รสตัณหา ฯลฯ โผฏฐัพพตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๑๕๔๔ส. รูปตัณหาเป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ธัมมตัณหาเป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. สัททตัณหา ฯลฯ คันธตัณหา ฯลฯ รสตัณหา ฯลฯ โผฏฐัพพตัณหาเป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ธัมมตัณหาเป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ตัณหา พระผู้มีพระภาคตรัสว่า เป็นทุกขสมุทัย มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า ตัณหาพระผู้มีพระภาคตรัสว่า เป็นทุกขสมุทัย ก็ต้องไม่กล่าวว่าธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย

๑๕๔๕ส. ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ความโลภพระผู้มีพระภาคตรัสว่า เป็นทุกขสมุทัย และธัมมตัณหาก็เป็นความโลภ มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า ความโลภ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า เป็นทุกขสมุทัย และธัมมตัณหาก็เป็นความโลภ ก็ต้องไม่กล่าวว่า ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย

๑๕๔๖ส. โลภะคือธัมมตัณหา ไม่เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. โลภะคือรูปตัณหา ไม่เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. โลภะคือธัมมตัณหา ไม่เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. โลภะคือสัททตัณหา ฯลฯ คือคันธตัณหา ฯลฯ คือรสตัณหา ฯลฯ คือโผฏฐัพพตัณหา ไม่เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๑๕๔๗ส. โลภะคือรูปตัณหา เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. โลภะคือธัมมตัณหา เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. โลภะคือสัททตัณหา ฯลฯ คือโผฏฐัพพตัณหา เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. โลภะคือธัมมตัณหา เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๑๕๔๘ส. ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ป. ถูกแล้ว ป. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า ตัณหานี้ใด กระทำความเกิดอีก เป็นไปกับด้วยความกำหนัดด้วยอำนาจความเพลิดเพลิน เพลิดเพลินยิ่งในอารมณ์นั้นๆ ตัณหาดังกล่าวนี้คือ กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหาดังนี้ เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ถ้าอย่างนั้น ก็ไม่พึงกล่าวว่า ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย ดังนี้

๑๕๔๙ป. ไม่พึงกล่าว ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย หรือ? ส. ถูกแล้ว ป. มันเป็นตัณหาในธรรม มิใช่หรือ? ส. ถูกแล้ว ป. หากว่า มันเป็นตัณหาในธรรม ก็ต้องไม่กล่าวว่า ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกข-สมุทัย ดังนี้ ธัมมตัณหา นทุกขสมุทโยติกถา จบ. วรรคที่ ๑๓ จบ. -----------------------------------------------------