ข้อ ๕๑๒–๕๑๘ เล่ม ๔๐

กุสโล ธมฺโม กุสลสฺส ธมฺมสฺส สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ปุริมา ปุริมา กุสลา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ กุสลานํ ขนฺธานํ สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย อนุโลมํ โคตฺรภุสฺส อนุโลมํ โวทานสฺส โคตฺรภุ มคฺคสฺส โวทานํ มคฺคสฺส สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม โดยสมนันตรปัจจัย คือ กุศลขันธ์ทั้งหลายที่เกิดก่อนๆ เป็นปัจจัยแก่กุศลขันธ์ทั้งหลายที่เกิดหลังๆ โดยสมนันตรปัจจัย @ คือวิบาก ฯ อนุโลมญาณ เป็นปัจจัยแก่โคตรภู โดยสมนันตรปัจจัย อนุโลมญาณ เป็นปัจจัยแก่โวทาน โดยสมนันตรปัจจัย โคตรภู เป็นปัจจัยแก่มรรค โดยสมนันตรปัจจัย โวทาน เป็นปัจจัยแก่มรรค โดยสมนันตรปัจจัย

กุสโล ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย กุสลํ วุฏฺฐานสฺส มคฺโค ผลสฺส เสกฺขานํ อนุโลมํ ผลสมาปตฺติยา นิโรธา วุฏฺฐหนฺตสฺส เนวสญฺญานาสญฺญายตนกุสลํ ผลสมาปตฺติยา สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม โดยสมนันตรปัจจัย คือ กุศล เป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะ โดยสมนันตรปัจจัย มรรค เป็นปัจจัยแก่ผล โดยสมนันตรปัจจัย อนุโลมของพระเสขะทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติ โดยสมนันตรปัจจัย เนวสัญญานาสัญญายตนกุศลของพระอริยบุคคลผู้ออกจากนิโรธ เป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติ โดยสมนันตรปัจจัย

อกุสโล ธมฺโม อกุสลสฺส ธมฺมสฺส สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ปุริมา ปุริมา อกุสลา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ อกุสลานํ ขนฺธานํ สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อกุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรม โดยสมนันตรปัจจัย คือ กุศลขันธ์ทั้งหลายที่เกิดก่อนๆ เป็นปัจจัยแก่อกุศลขันธ์ที่เกิดหลังๆ โดยสมนันตรปัจจัย

อกุสโล ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย อกุสลํ วุฏฺฐานสฺส สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อกุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม โดยสมนันตรปัจจัย คือ อกุศล เป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะ โดยสมนันตรปัจจัย

อพฺยากโต ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ปุริมา ปุริมา วิปากาพฺยากตา กิริยาพฺยากตา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ วิปากาพฺยากตานํ กิริยาพฺยากตานํ ขนฺธานํ สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ภวงฺคํ อาวชฺชนาย กิริยํ วุฏฺฐานสฺส อรหโต อนุโลมํ ผลสมาปตฺติยา นิโรธา วุฏฺฐหนฺตสฺส เนวสญฺญานาสญฺญายตนกิริยํ ผลสมาปตฺติยา สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อัพยากตธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม โดยสมนันตรปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยาที่เกิดก่อนๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยาที่เกิดหลังๆ โดยสมนันตรปัจจัย ภวังคจิต เป็นปัจจัยแก่อาวัชชนะ โดยสมนันตรปัจจัย กิริยา เป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะ โดยสมนันตรปัจจัย อนุโลมญาณของพระอรหันต์ เป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติ โดยสมนันตรปัจจัย เนวสัญญานาสัญญายตนกิริยาของพระอรหันต์ผู้ออกจากนิโรธ เป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติโดยสมนันตรปัจจัย

อพฺยากโต ธมฺโม กุสลสฺส ธมฺมสฺส สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย อาวชฺชนา กุสลานํ ขนฺธานํ สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อัพยากตธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม โดยสมนันตรปัจจัย คือ อาวัชชนะ เป็นปัจจัยแก่กุศลขันธ์ทั้งหลาย โดยสมนันตรปัจจัย

อพฺยากโต ธมฺโม อกุสลสฺส ธมฺมสฺส สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย อาวชฺชนา อกุสลานํ ขนฺธานํ สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อัพยากตธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมโดยสมนันตรปัจจัย คือ อาวัชชนะ เป็นปัจจัยแก่อกุศลขันธ์ทั้งหลาย โดยสมนันตรปัจจัย

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ อนุโลมติกปัฏฐาน กุสลัตติกะ ปัญหาวาร อนันตรปัจจัย