๒. เวณฑุสูตร เล่ม ๑๕

เอกมนฺตํ ฐิโต โข เวณฺฑุ เทวปุตฺโต ภควโต สนฺติเก อิมํ คาถํ อภาสิ สุขิตา วต เต มนุชา สุคตํ ปยิรุปาสิย ยุญฺช โคตมสาสเน อปฺปมตฺตานุสิกฺขเรติ ฯ

เวณฑุเทวบุตร ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้กล่าว คาถานี้ ในสำนักพระผู้มีพระภาคว่า ชนเหล่าใด นั่งใกล้พระสุคต ประกอบตนในศาสนาของ พระโคดม ไม่ประมาทแล้ว ศึกษาตามอยู่ ชนเหล่านั้น ถึงความสุขแล้วหนอ ฯ

เย เม วุตฺเต สตฺถิปเท [เวณฺฑูติ ภควา] อนุสิกฺขนฺติ ฌายิโน กาเล เต อปฺปมชฺชนฺตา น มจฺจุวสคา สิยุนฺติ ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ชนเหล่าใด เป็นผู้เพ่งพินิจ ศึกษาตามในข้อสั่งสอน อันเรา กล่าวไว้แล้ว ชนเหล่านั้น ไม่ประมาทอยู่ในกาล ไม่พึงไปสู่ อำนาจแห่งมัจจุ ฯ

เวณฑุเทพบุตรยืนอยู่ ณ ที่สมควรแล้ว ได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคว่า ชนเหล่าใดนั่งใกล้พระสุคต มอบตนไว้ในศาสนาของพระโคดม ไม่ประมาท ตามศึกษาอยู่ ชนเหล่านั้นถึงความสุขแล้วจริง พระผู้มีพระภาคตรัสว่า (เวณฑุ) ชนเหล่าใดเป็นผู้เพ่งพินิจ ตามศึกษาในบทคำสอนที่เรากล่าวไว้แล้ว ชนเหล่านั้นไม่ประมาทตลอดเวลา ไม่พึงไปสู่อำนาจแห่งมัจจุ เวณฑุสูตรที่ ๒ จบ

พึงทราบวินิจฉัยในเวณฑุสูตรที่ ๒ ต่อไป :-

คำว่า เวณฑะ [บาลีว่า เวณฑุ] เป็นชื่อของเทพบุตรองค์นั้น.

บทว่า ปยิรุปาสิย ได้แก่ เข้าไปนั่งใกล้.

บทว่า อนุสิกฺขเร ได้แก่ ศึกษา.

บทว่า สตฺถปเท ได้แก่ บท คือคำสั่งสอน.

บทว่า กาเล เต อปฺปมชฺชนฺตา ได้แก่ กระทำความไม่ประมาทในกาล.

จบอรรถกถาเวณฑุสูตรที่ ๒ -----------------------------------------------------