๔. พหุภาณีสูตร เล่ม ๒๒
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
๒๑๔ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา พหุภาณิสฺมึ ปุคฺคเล กตเม ปญฺจ มุสา ภณติ ปิสุณํ ภณติ ผรุสํ ภณติ สมฺผปฺปลาปํ ภณติ กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา พหุภาณิสฺมึ ปุคฺคเล ฯ ปญฺจิเม ภิกฺขเว อานิสํสา มนฺตภาณิสฺมึ ปุคฺคเล กตเม ปญฺจ น มุสา ภณติ น ปิสุณํ ภณติ น ผรุสํ ภณติ น สมฺผปฺปลาปํ ภณติ กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อานิสํสา มนฺตภาณิสฺมึ ปุคฺคเลติ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต [๕. ปัญจมปัณณาสก์] ๒. อักโกสกวรรค ๕. ปฐมอักขันติสูตร ๔. พหุภาณิสูตร ว่าด้วยบุคคลผู้พูดมาก
ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้พูดมาก มีโทษ ๕ ประการนี้ โทษ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. พูดเท็จ ๒. พูดส่อเสียด ๓. พูดคำหยาบ ๔. พูดเพ้อเจ้อ ๕. หลังจากตายแล้ว ย่อมไปเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้พูดมาก มีโทษ ๕ ประการนี้แล ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้พูดด้วยมันตา มีอานิสงส์ ๕ ประการนี้ อานิสงส์ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. ไม่พูดเท็จ ๒. ไม่พูดส่อเสียด ๓. ไม่พูดคำหยาบ ๔. ไม่พูดเพ้อเจ้อ ๕. หลังจากตายแล้ว ย่อมไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์ ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้พูดด้วยมันตา มีอานิสงส์ ๕ ประการนี้แลพหุภาณิสูตรที่ ๔ จบ ๕. ปฐมอักขันติสูตร ว่าด้วยความไม่อดทน สูตรที่ ๑
ภิกษุทั้งหลาย ความไม่อดทนมีโทษ ๕ ประการนี้ โทษ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. ไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่พอใจของคนหมู่มาก ๒. เป็นผู้มากด้วยเวร @เชิงอรรถ : @ พูดมาก หมายถึงพูดไม่ประกอบด้วยปัญญา (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๒๑๔/๘๙) @ มันตา เป็นชื่อเรียกแทนปัญญา (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๒๑๔/๘๙) @ มากด้วยเวร หมายถึงมีบุคคลผู้เป็นเวรต่อกันมาก มีการประพฤติอกุศลกรรมมาก (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๒๑๕/๘๙)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๒ หน้า : ๓๕๗}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาพหุภาณีสูตรที่ ๔
พึงทราบวินิจฉัยในพหุภาณีสูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า พหุภาณิสฺมึ ได้แก่ ไม่กำหนดไว้ด้วยปัญญาก็พูดมาก.
ปัญญา เรียกว่ามันตา ในบทว่า มนฺตภาณิสฺมึ ได้แก่ กำหนดด้วยปัญญาที่เรียกว่ามันตา แล้วจึงพูด.
จบอรรถกถาพหุภาณีสูตรที่ ๔ -----------------------------------------------------