๗. อโนทิสสูตรที่ ๑ เล่ม ๒๒
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
๓๗๓๑๐๒ ฉ ภิกฺขเว อานิสํเส สมฺปสฺสมาเนน อลเมว ภิกฺขุนา สพฺพสงฺขาเรสุ อโนธึ กริตฺวา อนิจฺจสญฺญํ อุปฏฺฐเปตุํ กตเม ฉ สพฺพสงฺขารา จ อนวฏฺฐิตโต ขายิสฺสนฺติ สพฺพโลเก จ เม มโน นาภิรมิสฺสติ สพฺพโลกา จ เม มโน วุหิฏฺฐสฺสติ นิพฺพานโปณญฺจ เม มานสํ ภวิสฺสติ สญฺโญชนา จ เม ปหานํ คจฺฉนฺติ ปรเมน จ สามญฺเญน สมนฺนาคโต ภวิสฺสามีติ อิเม โข ภิกฺขเว ฉ อานิสํเส สมฺปสฺสมาเนน อลเมว ภิกฺขุนา สพฺพสงฺขาเรสุ อโนธึ กริตฺวา อนิจฺจสญฺญํ อุปฏฺฐเปตุนฺติ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต [๒. ทุติยปัณณาสก์] ๑๐. อานิสังสวรรค ๘. อุกขิตตาสิกสูตร ๗. อนวัฏฐิตสูตร ว่าด้วยความไม่มั่นคง
ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการ สามารถทำเขตไม่จำกัด ในสังขารทั้งปวงแล้วทำอนิจจสัญญาให้ปรากฏได้ อานิสงส์ ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ ภิกษุพิจารณาเห็นว่า ๑. สังขารทั้งปวงจักปรากฏว่าเป็นของไม่มั่นคง ๒. ใจของเราจักไม่ยินดีในโลกทั้งปวง ๓. ใจของเราจักออกไปจากโลกทั้งปวง ๔. ใจของเราจักน้อมไปสู่นิพพาน ๕. สังโยชน์ทั้งหลายของเราจักถึงการละได้ ๖. เราจักเป็นผู้ประกอบด้วยสามัญญะ อันยอดเยี่ยม ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการนี้แล สามารถทำเขตไม่จำกัดในสังขารทั้งปวงแล้วทำอนิจจสัญญาให้ปรากฏได้อนวัฏฐิตสูตรที่ ๗ จบ ๘. อุกขิตตาสิกสูตร ว่าด้วยนิพพิทาสัญญาเหมือนเพชฌฆาตผู้เงื้อดาบขึ้น
ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการ สามารถ ทำเขตไม่จำกัดในสังขารทั้งปวงแล้วทำทุกขสัญญาให้ปรากฏได้ อานิสงส์ ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ ภิกษุพิจารณาเห็นว่า ๑. นิพพิทาสัญญา(ความกำหนดหมายความเบื่อหน่าย)ในสังขารทั้งปวง จักปรากฏแก่เราเหมือนเพชฌฆาตผู้เงื้อดาบขึ้น @เชิงอรรถ : @ ทำเขตไม่จำกัด หมายถึงทำเขตไม่จำกัดอย่างนี้ว่า “สังขารประมาณเท่านี้ ไม่เที่ยง นอกนี้จะชื่อว่าไม่เที่ยง@ก็หามิได้” (องฺ.ฉกฺก.อ. ๓/๑๐๒/๑๕๖) @ สามัญญะ ในทีนี้หมายถึงความเป็นสมณะ ได้แก่ อริยมรรค (องฺ.ฉกฺก.อ. ๓/๑๐๒/๑๕๖)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๒ หน้า : ๖๒๔}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาปฐมอโนทิสสูตรที่ ๗
พึงทราบวินิจฉัยในปฐมอโนทิสสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า อโนธึ กริตฺวา ความว่า ไม่ทำให้มีขอบเขตคือเขตแดน อย่างนี้ว่า สังขารมีประมาณเท่านี้แหละไม่เที่ยง นอกจากนี้ไป ไม่ใช่ไม่เที่ยง (คือเที่ยง).
บทว่า อนวฏฺฐิตโต ความว่า เว้นจากฐานะ (เหตุที่เป็นไปได้) เพราะความเป็นของไม่มั่นคง. อธิบายว่า จักเป็นสภาวธรรมแตกดับไป แล้วจึงหยุด.
บทว่า สพฺพโลเก ความว่า ในโลกทั้งสิ้น ได้แก่ในธาตุทั้ง ๓.
บทว่า สามญฺเญน ความว่า โดยความเป็นสมณะ. อธิบายว่า ได้แก่พระอริยมรรค.
จบอรรถกถาปฐมอโนทิสสูตรที่ ๗ -----------------------------------------------------