พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · นวกนิบาต
๑๑. ปูติมังสชาดก
เล่ม ๒๗Text layerBuddha’s wordsItems ๑๓๐๑–๑๓๐๙ (Royal Thai)11/12 in นวกนิบาต4 editions
๔๓๗. ปูติมํสชาตก (๑๑)
๑๑. ปูติมังสชาดก (๔๓๗)
ว่าด้วยสุนัขจิ้งจอกชื่อปูติมังสะ
(สุนัขจิ้งจอกตัวเมียกล่าวกับแม่แพะว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก นวกนิบาต ปูติมังสชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 59 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 206–207 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 317–318
น โข รุจฺจติ เม อาฬิ ปูติมํสสฺส เปกฺขนา
เอตาทิสา สขารสฺมา อารกา ปริวชฺชเย.
นี่เพื่อนหญิง การมองดูของสุนัขจิ้งจอกปูติมังสะ
ฉันไม่พอใจเลย ควรละเว้นให้ห่างไกลจากสหายเช่นนี้
(สุนัขจิ้งจอกตัวผู้กล่าวว่า)
อุมฺมตฺติกา อยํ เวณี วณฺเณติ ปติโน สขึ
ปชฺฌายิ ปฏิคจฺฉนฺตึ อาคตํ เมณฺฑมาตรํ. (๑)
- 1สี.อิ. เมฑมาตรํ
แม่เวณีนี้บ้า ยกย่องเพื่อนหญิงต่อหน้าผัว
ย่อมซบเซาถึงแม่แพะตัวที่มาแล้วกลับไป
(สุนัขจิ้งจอกตัวเมียกล่าวว่า)
ตฺวํ โขสิ สมฺม อุมฺมตฺโต ทุมฺเมโธ อวิจกฺขโณ
โส (๑) ตฺวํ มตาลยํ กตฺวา อกาเลน วิเปกฺขสิ.
- 1ฉ.ม.สี โย
นี่สหาย ท่านซิบ้า โง่เขลาขาดปัญญาพิจารณา
ทำลวงว่าตาย แต่กลับชะเง้อมอง โดยกาลอันไม่สมควร
(พระผู้มีพระภาคตรัสว่า)
น อกาเล วิเปกฺเขยฺย กาเล เปกฺเขยฺย ปณฺฑิโต
ปูติมํโสว ปชฺฌายิ โย อกาเล วิเปกฺขติ.
บัณฑิตไม่ควรจะเพ่งมองในกาลอันไม่สมควร
ควรจะเพ่งมองในกาลอันสมควร
ผู้ที่เพ่งมองในกาลอันไม่สมควรย่อมซบเซา
เหมือนสุนัขจิ้งจอกชื่อปูติมังสะ
(สุนัขจิ้งจอกตัวเมียกล่าวกับแม่แพะว่า)
ปิยํ โข อาฬิ เม โหตุ ปุณฺณปตฺตํ ททาหิ เม
ปติ สญฺชีวิโต มยฺหํ เอยฺยาสิ ปิยปุจฺฉิกา. (๑)
- 1ก. ปิยปุจฺฉิตา
เพื่อนหญิง ขอให้รักของเราจงมีเหมือนเดิมเถิด
ขอเธอจงให้ความชื่นใจแก่ฉัน
ผัวของฉันกลับฟื้นคืนชีพขึ้นมาแล้ว
เธอควรไปเยี่ยมเยียนถามทุกข์สุขเถิด
(แม่แพะกล่าวว่า)
ปิยํ โข อาฬิ เต โหตุ ปุณฺณปตฺตํ ททามิ เต
มหตา ปริวาเรน เอสฺสํ กยิราหิ โภชนํ.
เพื่อนหญิง ขอความรักของเธอจงมีเหมือนเดิมเถิด
ฉันจะให้ความชื่นใจแก่เธอ ฉันจะไปพร้อมกับบริวารจำนวนมาก
ขอเธอจงทำอาหารไว้เถิด
(สุนัขจิ้งจอกตัวเมียกล่าวว่า)
กีทิโส ตุยฺหํ ปริวาโร เยสํ กาหามิ โภชนํ
กึนามกา จ เต สพฺเพ เต (๑) เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิตา.
- 1ฉ.ม. ตํ
บริวารของเธอที่ฉันจะทำอาหารให้กิน
เป็นสัตว์ชนิดไหน ทั้งหมดมีชื่อว่าอย่างไร
ฉันถามถึงสัตว์เหล่านั้นแล้ว
ขอเธอจงบอก
(แม่แพะกล่าวว่า)
มาลิโย จตุรกฺโข จ ปิงฺคิโย อถ ชมฺพุโก
เอทิโส มยฺหํ ปริวาโร เตสํ กยิราหิ โภชนํ.
บริวารของฉันเป็นเช่นนี้ คือ
สุนัขชื่อมาลิยะ จตุรักขะ ปิงคิยะ และชัมพุกะ
เธอจงทำอาหารเพื่อพวกเขา
(สุนัขจิ้งจอกตัวเมียกล่าวว่า)
นิกฺขนฺตาย อคารสฺมา ภณฺฑกมฺปิ วินสฺสติ
อาโรคฺยํ อาฬิโน วชฺชํ อิเธว วส มาคมาติ.
ปูติมํสชาตกํ เอกาทสมํ.
เมื่อเธอออกจากถ้ำไป
แม้สิ่งของก็จะสูญหาย
ฉันจะแจ้งข่าวความสุขสบายแก่เพื่อนเอง
เธออยู่ที่นี้แหละ อย่าไปเลย
ปูติมังสชาดกที่ ๑๑ จบ
End of ๑๑. ปูติมังสชาดก