arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · มณิกุณฑลวรรค

๒. สุชาตชาดก

เล่ม ๒๗

Text layerBuddha’s wordsItems ๗๐๗–๗๑๑ (Royal Thai)2/10 in มณิกุณฑลวรรค4 editions

๓๕๒. สุชาตชาตก (๒)

๒. สุชาตชาดก (๓๕๒)

ว่าด้วยสุชาตกุมารโพธิสัตว์

(บิดาของสุชาตกุมารโพธิสัตว์กล่าวว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต มณิกุณฑลวรรค สุชาตชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 58 · Chaloem Phrakiat Volume 27)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 125–125 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 200–201

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กินฺนุ สนฺตรมาโนว ลายิตฺวา หริตํ ติณํ

ขาท ขาทาติ ลปสิ คตสตฺตํ ชรคฺควํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ทำไมหนอ ลูกดูเหมือนรีบเร่งเกี่ยวหญ้าสดเขียวขจี

แล้วกล่าวบ่นเพ้อกับโคแก่ที่ตายไปแล้วว่า

เจ้าจงกิน เจ้าจงกิน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

น หิ อนฺเนน ปาเนน มโต โคโณ สมุฏฺฐเห

ตฺวญฺจ ตุจฺฉํ วิลปสิ ยถาตํ ทุมฺมตี ตถา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

โคที่ตายไปแล้วลุกขึ้นมาไม่ได้เพราะข้าวเพราะน้ำ

ลูกบ่นเพ้อไปเปล่า ๆ เหมือนคนไร้ความคิด

(สุชาตกุมารโพธิสัตว์กล่าวตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตเถว ติฏฺฐติ สีสํ หตฺถปาทา จ วาลธิ

โสตา ตเถว ติฏฺฐนฺติ มญฺเญ โคโณ สมุฏฺฐเห.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หัวของโคก็ยังมีอยู่เหมือนเดิม

สองเท้าหน้า สองเท้าหลัง หาง

และหูของโคก็ยังมีอยู่เหมือนเดิม

ผมสำคัญว่า โคตัวนี้จะพึงลุกขึ้นได้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เนวยฺยกสฺส สีสํ จ (๑) หตฺถปาทา จ ทิสฺสเร

รุทํ มตฺติกถูปสฺมึ นนุ ตฺวญฺเญว ทุมฺมติ.

Footnotes (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. 1ก.สี.อิ. วา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ส่วนศีรษะ มือทั้ง ๒ และเท้าทั้ง ๒ ของคุณปู่ไม่ปรากฏเลย

คุณพ่อนั่นแหละร้องไห้อยู่ที่สถูปดิน เป็นคนไร้ความคิดมิใช่หรือ

(บิดาชมเชยบุตรว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อาทิตฺตํ วต มํ สนฺตํ ฆตสิตฺตํว ปาวกํ

วารินา วิย โอสิญฺจํ สพฺพํ นิพฺพาปเย ทรํ. (๑)

โย เม โสกปเรตสฺส ปิตุโสกํ อปานุทิ.

Footnotes (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. 1ฉ.ม. ยมาสิ ทหยสฺสิตํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ลูกช่วยระงับพ่อผู้เร่าร้อนให้สงบ

ดับความกระวนกระวายทั้งหมดได้

เหมือนคนใช้น้ำราดดับไฟที่ติดเปรียง

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ลูกนั้นได้บรรเทาความเศร้าโศกของพ่อผู้กำลังเศร้าโศกถึงปู่

ชื่อว่าได้ช่วยถอนลูกศรคือความเศร้าโศก

ซึ่งเสียบที่หัวใจของพ่อขึ้นได้แล้วหนอ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โสหํ อพฺพูฬฺหสลฺโลสฺมิ วีตโสโก อนาวิโล

น โสจามิ น โรทามิ ตว สุตฺวาน มาณว.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พ่อผู้อันลูกได้ช่วยถอนลูกศรคือความเศร้าโศกขึ้นได้แล้ว

เป็นผู้ปราศจากความเศร้าโศก ไม่มีความขุ่นมัว

จะไม่เศร้าโศก ไม่ร้องไห้ เพราะได้ฟังคำของลูก ลูกเอ๋ย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เอวํ กโรนฺติ สปฺปญฺญา เย โหนฺติ อนุกมฺปกา

วินิวตฺเตนฺติ โสกมฺหา สุชาโต ปิตรํ ยถาติ.

สุชาตชาตกํ ทุติยํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

นรชนทั้งหลายผู้มีปัญญา จะเป็นผู้อนุเคราะห์

ย่อมกระทำให้ผู้อื่นปราศจากความเศร้าโศก

เหมือนสุชาตกุมารทำให้บิดาปราศจากความเศร้าโศก

สุชาตชาดกที่ ๒ จบ