พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · วรรณาโรหวรรค
๖. คุมพิยชาดก
เล่ม ๒๗Text layerBuddha’s wordsItems ๗๗๘–๗๘๒ (Royal Thai)6/10 in วรรณาโรหวรรค4 editions
๓๖๖. คุมฺพิยชาตก (๖)
๖. คุมพิยชาดก (๓๖๖)
ว่าด้วยยักษ์คุมพิยะ
(พระศาสดาทรงนำอดีตนิทานมาแล้วตรัสว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต วรรณาโรหวรรค คุมพิยชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 58 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 135–135 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 215–215
มธุวณฺณํ มธุรสํ มธุคนฺธํ วิสํ อหุ
คุมฺพิโย ฆาสเมสาโน อรญฺเญ โอทหี วิสํ.
ยักษ์คุมพิยะ เมื่อแสวงหาเหยื่อได้วางยาพิษ
อันมีสี รส และกลิ่นเหมือนน้ำผึ้งไว้ในป่า
มธุ อิติ มญฺญมานา เย ตํ วิสมสายิสุํ (๑)
เตสนฺตํ กฏุกํ อาสิ มรณํ เตนุปาคมุํ.
- 1ฉ.ม. วิสมขาทิสุํ
เหล่าชนผู้เข้าใจว่า เป็นน้ำผึ้ง ได้ลิ้มยาพิษเข้าไป
ยาพิษนั้นออกฤทธิ์แรงกล้าแก่พวกเขา
พวกเขาจึงถึงความตายเพราะยาพิษนั้น
เย จ โข ปฏิสงฺขาย วิสนฺตํ ปริวชฺชยุํ
เต อาตุเรสุ สุขิตา ฑยฺหมาเนสุ นิพฺพุตา.
ส่วนเหล่าชนที่พิจารณาเห็นว่า นั่นคือยาพิษ
แล้วงดเว้นเสียก็อยู่เป็นสุข ปราศจากทุกข์
ขณะที่พวกอื่นทุรนทุราย ถูกยาพิษเผาผลาญ
เอวเมว มนุสฺเสสุ วิสํ กามา สโมหิตา
อามิสํ พนฺธนญฺเจตํ มจฺจุวโส (๑) คุหาสโย.
- 1ฉ.ม. มจฺจุเวโส
กามทั้งหลายที่ฝังอยู่ในหมู่มนุษย์
บัณฑิตพึงทราบอย่างนี้ว่า เป็นพิษ
กามนั้นเป็นทั้งเหยื่อเป็นทั้งเครื่องผูก
ถ้ำที่อาศัยคือร่างกายตกอยู่ในอำนาจของมัจจุราช
เอวเมว อิเม กาเม อาตุรา ปริจาริเก
เย สทา ปริวชฺเชนฺติ สงฺคํ โลเก อุปจฺจคุนฺติ.
คุมฺพิยชาตกํ ฉฏฺฐํ.
บัณฑิตทั้งหลายผู้กระสับกระส่ายย่อมงดเว้น
กามทั้งหลายอันเป็นเครื่องบำเรอกิเลสเหล่านี้ได้ทุกเมื่ออย่างนี้
ย่อมล่วงพ้นเครื่องข้องในโลกได้
คุมพิยชาดกที่ ๖ จบ
End of ๖. คุมพิยชาดก