พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ติกนิบาต · สังกัปปวรรค
๕. สุกชาดก
เล่ม ๒๗Text layerBuddha’s wordsItems ๓๖๔–๓๖๖ (Royal Thai)5/10 in สังกัปปวรรค4 editions
๒๕๕. สุกชาตก (๕)
๕. สุกชาดก (๒๕๕)
ว่าด้วยลูกนกแขกเต้า
(พระศาสดาครั้นทรงนำเรื่องในอดีตมาแล้ว จึงได้ตรัสว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ติกนิบาต สังกัปปวรรค สุกชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 58 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 76–76 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 122–123
ยาว โส มตฺตมญฺญาสิ โภชนสฺมึ วิหงฺคโม
ตาว อทฺธานมาปาทิ มาตรญฺจ อโปสยิ.
นกแขกเต้าตัวนั้นรู้ประมาณในการกินอาหารเพียงใด
จะมีอายุยืนและเลี้ยงดูมารดาบิดาได้นานเพียงนั้น
ยโต จ โข พหุตรํ โภชนํ อชฺฌวาหริ (๑)
ตโต ตตฺเถว สํสีทิ อมตฺตญฺญู หิ โส อหุ.
- 1สี.อิ. อชฺฌุปาหริ
แต่เมื่อกลืนกินอาหารมากเกินไป
มันจึงจมลงแล้วในสมุทรนั้น
เพราะว่ามันไม่รู้จักประมาณ
ตสฺมา มตฺตญฺญุตา สาธุ โภชนสฺมึ อคิทฺธิตา (๑)
อมตฺตญฺญู หิ สีทนฺติ มตฺตญฺญูว (๒) น สีทเรติ.
สุกชาตกํ ปญฺจมํ.
- 1ฉ.ม. อคิทฺธตา
- 2ฉ.ม. มตฺตญฺญู จ
เพราะฉะนั้น การรู้จักประมาณ
คือการไม่ติดอยู่ในรสอาหารเป็นการดี
ผู้รู้จักประมาณจะไม่จมลง
สุกชาดกที่ ๕ จบ
- 1จมลง ในที่นี้ หมายถึงจมลงในอบายภูมิทั้ง ๔ อันเป็นสภาวะหรือที่อันปราศจากความเจริญ คือ (๑) นิรยะ นรก สภาวะหรือที่อันปราศจากความสุข มีแต่ความเร่าร้อน (๒) ติรัจฉานโยนิ กำเนิดดิรัจฉาน พวก มืดบอดโง่เขลา (๓) ปิตติวิสัย แดนเปรตผู้มีแต่ความหิวโหย (๔) อสุรกาย พวกอสูร พวกหวาดหวั่น ไร้ความรื่นเริง (ขุ.ชา.อ. ๔/๑๕/๒๕)
End of ๕. สุกชาดก