arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ · จตุกกนิบาต

๑. พราหมณสูตร

เล่ม ๒๕

Text layerBuddha’s wordsItems ๒๘๐ (Royal Thai)1/13 in จตุกกนิบาต4 editions

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ จตุกกนิบาต พราหมณสูตร (Royal Thai Volume 25 · Mahachula Volume 25 · Mahamakut Volume 45 · Chaloem Phrakiat Volume 25)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 25, pp. 470–471

Page 470

๔. จตุกกนิบาต

๑. พราหมณธัมมยาคสูตร

ว่าด้วยทรงเป็นพราหมณ์ผู้บูชาธรรม

{๒๘๐} [๑๐๐] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราเป็นพราหมณ์ ผู้ควรแก่การขอ มีฝ่ามืออันชุ่ม มีร่างกายเป็นชาติสุดท้าย เป็นศัลยแพทย์ผ่าตัดกิเลสผู้เชี่ยวชาญ พวกเธอเป็นลูกในไส้ของเรา เกิดแต่ปาก เกิดแต่ธรรม ธรรมเนรมิตขึ้นมาเป็นธรรมทายาท มิใช่อามิสทายาทดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทานนี้มี ๒ อย่าง คือ อามิสทาน กับ ธรรมทานในทาน ๒ อย่างนี้ ธรรมทานจัดเป็นเลิศ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การแจกนี้มี ๒ อย่าง คือ การแจกอามิส กับการแจกธรรม ในการแจก ๒ อย่างนี้ การแจกธรรมจัดเป็นเลิศ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การอนุเคราะห์นี้มี ๒ อย่าง คือ การอนุเคราะห์ด้วยอามิส กับ การอนุเคราะห์ด้วยธรรม ในการอนุเคราะห์ ๒ อย่างนี้การอนุเคราะห์ด้วยธรรมจัดเป็นเลิศ

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑เราเป็นพราหมณ์ หมายถึงทรงเป็นพราหมณ์โดยปรมัตถ์ (ความหมายที่แท้จริง) กล่าวคือ ทรงชำระล้างมลทินคือบาปได้สิ้นเชิง และทรงประกาศศาสนพรหมจรรย์อันบริสุทธิ์ (ขุ.อิติ.อ. ๓๖๑)
  2. ๒ผู้ควรแก่การขอ ในที่นี้หมายถึงทรงประทานธรรมเทศนาแก่เวไนยสัตว์ทุกหมู่เหล่าที่เข้ามาเฝ้าทูล ขอให้ทรงแสดงธรรม หรือผู้ควรแก่ธรรมทาน (ขุ.อิติ.อ. ๓๖๒)
  3. ๓มีฝ่ามืออันชุ่ม ในที่นี้หมายถึงทรงมีพระหัตถ์บริสุทธิ์ เพราะทรงมีอัธยาศัยน้อมในธรรมทาน ทรงประกอบขวนขวายในธรรมทานอยู่ตลอดเวลา (ขุ.อิติ.อ. ๓๖๒)
  4. ๔พวกเธอเป็นลูกในไส้ของเรา หมายถึงเหล่าพระสาวกเกิดในอริยชาติคือสำเร็จเป็นพระอริยบุคคลได้ ก็เพราะฟังพระธรรมเทศนาของพระองค์ (ขุ.อิติ.อ. ๓๖๔) เกิดแต่ปาก เกิดแต่ธรรม ก็นัยนี้
Page 471

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การบูชานี้มี ๒ อย่าง คือ การบูชาด้วยอามิส กับการบูชาด้วยธรรม ในการบูชา ๒ อย่างนี้ การบูชาด้วยธรรมจัดเป็นเลิศ”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระ ภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

เหล่าสัตว์ย่อมนอบน้อมพระตถาคตเจ้าผู้ทรงให้

ธรรมทาน ไม่ทรงมีความตระหนี่ ทรงอนุเคราะห์

สรรพสัตว์เสมอ ทรงเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทวดา

และมนุษย์ ผู้ทรงถึงฝั่งแห่งภพ

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๒. สุลภสูตร

ว่าด้วยปัจจัยที่หาได้ง่าย ๔ อย่าง

{๒๘๑} [๑๐๑] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัจจัย ๔ อย่างนี้จัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหาได้ง่าย และหาโทษมิได้ ปัจจัย ๔ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

๑. ประเภทเครื่องนุ่งห่ม ผ้าบังสุกุลจัดว่าเป็นของเล็กน้อยทั้งหาได้ง่าย และไม่มีโทษ

๒. ประเภทอาหาร อาหารบิณฑบาตจัดว่าเป็นของเล็กน้อยทั้งหาได้ง่าย และไม่มีโทษ