พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต · วรรคที่ ๑
๙. โคตมเถรคาถา
เล่ม ๒๖Text layerBuddha’s wordsItems ๒๖๖ (Royal Thai)9/10 in วรรคที่ ๑4 editions
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต วรรคที่ ๑ โคตมเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 51 · Chaloem Phrakiat Volume 26)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 26, pp. 382–383
๘. สุราธเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับผู้ปฏิบัติถูกต้อง
นัยว่า ท่านพระสุราธเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๖๕}[๑๓๕] ชาติของเราสิ้นแล้ว คำสั่งสอนของพระชินเจ้าเราอยู่จบแล้ว ข่ายคือทิฏฐิและอวิชชาเราละได้แล้ว ตัณหา ที่นำไปสู่ภพเราถอนได้แล้ว[๑๓๖] เราออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตเพื่อประโยชน์ใด ประโยชน์นั้นเราได้บรรลุแล้ว ความสิ้นสังโยชน์ทั้งปวง เราก็ได้บรรลุแล้ว
๙. โคตมเถรคาถา
สุภาษิตเตือนไม่ให้ติดตาม
นัยว่า ท่านพระโคตมเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๖๖}[๑๓๗] มุนีเหล่าใดไม่พัวพันในหญิงทั้งหลายผู้ที่จะต้องรักษาดูแล กันอยู่ทุกเมื่อ เป็นที่หาคำสัตย์ได้ยากนัก มุนีเหล่านั้น ย่อมนอนหลับเป็นสุข[๑๓๘] ดูก่อนกาม เราประพฤติพรหมจรรย์เพื่อฆ่าท่าน บัดนี้ เราไม่เป็นหนี้ท่านอีก บัดนี้ เราไปถึงนิพพานซึ่งเป็นที่ที่ไปแล้วไม่เศร้าโศก
- ๑ชาติ ในที่นี้หมายถึงภพหรือความบังเกิดในภพ (ขุ.เถร.อ. ๑/๓๙๔)
๑๐. วสภเถรคาถา
สุภาษิตชี้โทษคนลวงโลก
นัยว่า ท่านพระวสภเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๖๗}[๑๓๙] คนหลอกลวงย่อมฆ่าตนก่อน ภายหลังจึงฆ่าผู้อื่น คนโกหกนั้นย่อมฆ่าตนได้ง่ายดาย เหมือนนายพรานนกใช้ นกต่อฆ่านกฉะนั้น[๑๔๐] ผู้มีคุณสมบัติแต่ภายนอก หาชื่อว่าเป็นพราหมณ์ไม่เพราะว่าผู้ชื่อว่าเป็นพราหมณ์ต้องมีสมบัติภายใน ผู้ใดมีกรรมชั่ว ผู้นั้นจัดเป็นคนดำ ดูก่อนท้าวสุชัมบดี ขอพระองค์จงทราบอย่างนี้
จบ ปฐมวรรค
รวมพระเถระที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. พระอุตตรเถระ ๒. พระปิณโฑลภารทวารชเถระ
๓. พระวัลลิยเถระ ๔. พระคังคาตีริยเถระ
๕. พระอชินเถระ ๖. พระเมฬชินเถระ
๗. พระราธเถระ ๘. พระสุราธเถระ
๙. พระโคตมเถระ ๑๐. พระวสภเถระ
พระเถระทั้ง ๑๐ รูปนี้ล้วนมีฤทธิ์มาก
- ๑ท้าวสุชัมบดี ผู้เป็นพระสวามีของนางสุชาดา หมายถึงท้าวสักกะจอมเทพ (ขุ.เถร.อ. ๑/๔๐๒)
End of ๙. โคตมเถรคาถา