arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๒

๒. มหาวัจฉเถรคาถา

เล่ม ๒๖

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๔๙ (Royal Thai)2/10 in วรรคที่ ๒4 editions

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๒ มหาวัจฉเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 26, pp. 323–324

Page 323

๒. ทุติยวรรค

๑. จูฬวัจฉเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความยินดีในธรรม

นัยว่า ท่านพระจูฬวัจฉเถระได้ภาษิตคาถาไว้อย่างนี้ว่า

{๑๔๘}[๑๑] ภิกษุผู้มีความปราโมทย์มากในธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศไว้แล้ว พึงบรรลุสันตบท ซึ่งเป็นที่เข้าไประงับสังขาร นำสุขมาให้ได้

๒. มหาว้จฉเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับไตรสิกขา

นัยว่า ท่านพระมหาวัจฉเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๔๙}[๑๒] ภิกษุมีกำลังปัญญา สมบูรณ์ด้วยศีลและวัตร มีจิตตั้งมั่น ยินดีในฌาน มีสติ บริโภคโภชนะตามมีตามได้ ปราศ จากราคะแล้ว พึงหวังแต่กาลเวลาที่จะปรินิพพานในศาสนานี้

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ธรรมที่...ทรงประกาศไว้แล้ว ได้แก่ โพธิปักขิยธรรม ๓๗ ประการ หรือโลกุตตรธรรม ๙ ประการรวมถึงเทศนาธรรมที่ทรงแสดงเป็นอุบายเข้าถึงโพธิปักขิยธรรมและโลกุตตรธรรม (ขุ.เถร.อ. ๑/๘๔)
  2. ๒สันตบท ส่วนแห่งสภาวะที่สงบระงับ หมายถึงพระนิพพาน (ขุ.เถร.อ. ๑/๘๔)
  3. ๓สมบูรณ์ด้วยศีลและวัตร คำว่า ศีล โดยความหมายสูงสุด ได้แก่ ปาริสุทธิศีล ๔ คำว่า วัตร โดยควมหมายสูงสุด ได้แก่ ธรรมที่กำจัดกิเลส หรือธุดงควัตร ๑๓ (ขุ.เถร.อ. ๑/๘๖)
Page 324

๓. วนวัจฉเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับรมณียสถาน

นัยว่า ท่านพระวนวัจฉเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๕๐}[๑๓] ภูเขาทั้งหลายมีสีเขียวดังเมฆ ดูรุจิเรขงามดี มีธารวารี เย็นใสสะอาด ดาดาษไปด้วยแมลงค่อมทอง ภูเขา เหล่านั้นย่อมทำให้เรารื่นรมย์ใจ

๔. วนวัจฉเถรสามเณรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการอยู่ป่า

นัยว่า สีวกสามเณรผู้เป็นศิษย์ของท่านพระวนวัจฉเถระได้ภาษิต คาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๕๑}[๑๔] พระอุปัชฌาย์ของเราได้กล่าวกะเราว่า‘ดูก่อนสีวกะ เราจะไปจากที่นี้ กายของเราอยู่ในบ้าน แต่ใจของเราไป อยู่ในป่า แม้นอนอยู่ เราก็จักไป ความขัดข้องในอะไร ๆ ย่อมไม่มีแก่ผู้รู้แจ้งชัด

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑แมลงค่อมทอง (อินทโคปกะ) ชื่อด้วงปีกแข็งชนิดหนึ่ง ลำตัวยาวประมาณ ๑ เซ็นติเมตร หัวยื่นออกไปเป็นงวงสั้น ๆ ตัวและปีกสืเขียวเหลือบทอง ทับเล็ก ก็เรียก (พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ หน้า ๑๗๘)

End of ๒. มหาวัจฉเถรคาถา