พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๔
๙. ติสสเถรคาถา
เล่ม ๒๖Text layerBuddha’s wordsItems ๑๗๖ (Royal Thai)9/10 in วรรคที่ ๔4 editions
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ ติสสเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 26, pp. 336–337
๘. ควัมปติเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับการพ้นกิเลส
นัยว่า ท่านพระควัมปติเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๗๕}[๓๘] เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายพากันนอบน้อมพระควัมปติ ผู้ห้ามแม่นํ้าสรภูให้หยุดไหลได้ด้วยฤทธิ์ ไม่ติดอยู่ในกิเลสใด ๆ ไม่หวั่นไหวต่อสิ่งอะไรทั้งสิ้น เป็นผู้ผ่านพ้นกิเลส อันเป็นเครื่องข้องทั้งปวง เป็นมหามุนี ผู้ถึงสิ่งแห่งภพ
๙. ติสสเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับสติ
นัยว่า ท่านพระติสสเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๗๖}[๓๙] คนที่ถูกแทงด้วยหอกย่อมรีบพยายามถอนออก หรือเมื่อถูกไฟไหม้ที่ศีรษะย่อมรีบพยายามดับ ฉันใด ภิกษุ ก็พึงเป็นผู้มีสติรีบพยายามเพื่อละความกำหนัดยินดีในกามอยู่ ฉันนั้น
- ๑ไม่ติดอยู่ในกิเลสใด ๆ หมายถึงเป็นผู้ปราศจากกิเลสเป็นที่อาศัยคือตัณหาและทิฎฐิ หรือไม่ผูกพัน อยู่ด้วยเครื่องผูกคือสังโยชน์ทั้งปวง (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๖๑-๑๖๒)
- ๒กิเลสอันเป็นเครื่องข้องทั้งปวง ได้แก่ ราคะ โทสะ โมหะ มานะ ทิฏฐิ (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๖๒)
- ๓ถึงฝั่งแห่งภพ หมายถึงเป็นผู้เข้าถึงพระนิพพานอันจัดเป็นฝั่งคือจุดสิ้นสุดแห่งภพทั้งปวงที่แยกประเภทเป็นกามภพและกรรมภพเป็นต้น (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๖๒)
๑๐. วัฑฒมานเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับสติ
นัยว่า ท่านพระวัฑฒมานเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๗๗}[๔๐] คนที่ถูกแทงด้วยหอกย่อมรีบพยายามถอนออก หรือเมื่อถูกไฟไหม้ที่ศีรษะย่อมรีบพยายามดับ ฉันใด ภิกษุก็พึง เป็นผู้มีสติรีบเพื่อละความกำหนัดยินดีในภพอยู่ ฉันนั้น
จบ จตุตถวรรค
รวมพระเถระที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. พระคหุรตีริยเถระ ๒. พระสุปปิยเถระ
๓. พระโสปากเถระ ๔. พระโปสิยเถระ
๕. พระสามัญญกานิเถระ ๖. พระกุมาปุตตเถระ
๗. พระกุมาปุตตเถรสหายกเถระ ๘. พระควัมปติเถระ
๙. พระติสสเถระ ๑๐. พระวัฑฒมานเถระ
- ๑เพื่อละความกำหนัดยินดียินดีในภพ ในที่นี้หมายถึงเพื่อละรูปราคะ ความติดใจอยูในรูปภพ และ อรูปราคะ ความติดใจอยู่ในอรูปภพ (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๖๕)
End of ๙. ติสสเถรคาถา