arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๔

๙. ติสสเถรคาถา

เล่ม ๒๖

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๗๖ (Royal Thai)9/10 in วรรคที่ ๔4 editions

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ ติสสเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 26, pp. 336–337

Page 336

๘. ควัมปติเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการพ้นกิเลส

นัยว่า ท่านพระควัมปติเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๗๕}[๓๘] เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายพากันนอบน้อมพระควัมปติ ผู้ห้ามแม่นํ้าสรภูให้หยุดไหลได้ด้วยฤทธิ์ ไม่ติดอยู่ในกิเลสใด ๆ ไม่หวั่นไหวต่อสิ่งอะไรทั้งสิ้น เป็นผู้ผ่านพ้นกิเลส อันเป็นเครื่องข้องทั้งปวง เป็นมหามุนี ผู้ถึงสิ่งแห่งภพ

๙. ติสสเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับสติ

นัยว่า ท่านพระติสสเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๗๖}[๓๙] คนที่ถูกแทงด้วยหอกย่อมรีบพยายามถอนออก หรือเมื่อถูกไฟไหม้ที่ศีรษะย่อมรีบพยายามดับ ฉันใด ภิกษุ ก็พึงเป็นผู้มีสติรีบพยายามเพื่อละความกำหนัดยินดีในกามอยู่ ฉันนั้น

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ไม่ติดอยู่ในกิเลสใด ๆ หมายถึงเป็นผู้ปราศจากกิเลสเป็นที่อาศัยคือตัณหาและทิฎฐิ หรือไม่ผูกพัน อยู่ด้วยเครื่องผูกคือสังโยชน์ทั้งปวง (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๖๑-๑๖๒)
  2. ๒กิเลสอันเป็นเครื่องข้องทั้งปวง ได้แก่ ราคะ โทสะ โมหะ มานะ ทิฏฐิ (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๖๒)
  3. ๓ถึงฝั่งแห่งภพ หมายถึงเป็นผู้เข้าถึงพระนิพพานอันจัดเป็นฝั่งคือจุดสิ้นสุดแห่งภพทั้งปวงที่แยกประเภทเป็นกามภพและกรรมภพเป็นต้น (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๖๒)
Page 337

๑๐. วัฑฒมานเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับสติ

นัยว่า ท่านพระวัฑฒมานเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๗๗}[๔๐] คนที่ถูกแทงด้วยหอกย่อมรีบพยายามถอนออก หรือเมื่อถูกไฟไหม้ที่ศีรษะย่อมรีบพยายามดับ ฉันใด ภิกษุก็พึง เป็นผู้มีสติรีบเพื่อละความกำหนัดยินดีในภพอยู่ ฉันนั้น

จบ จตุตถวรรค

รวมพระเถระที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. พระคหุรตีริยเถระ ๒. พระสุปปิยเถระ

๓. พระโสปากเถระ ๔. พระโปสิยเถระ

๕. พระสามัญญกานิเถระ ๖. พระกุมาปุตตเถระ

๗. พระกุมาปุตตเถรสหายกเถระ ๘. พระควัมปติเถระ

๙. พระติสสเถระ ๑๐. พระวัฑฒมานเถระ

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑เพื่อละความกำหนัดยินดียินดีในภพ ในที่นี้หมายถึงเพื่อละรูปราคะ ความติดใจอยูในรูปภพ และ อรูปราคะ ความติดใจอยู่ในอรูปภพ (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๖๕)