พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย อภิสมัยสังยุตต์ · อภิสมยวรรค
๔. สัมเภชอุทกสูตร ที่ ๒
เล่ม ๑๖Text layerBuddha’s wordsItems ๓๑๗–๓๑๘ (Royal Thai)4/11 in อภิสมยวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค อภิสมัยสังยุตต์ อภิสมยวรรค สัมเภชอุทกสูตร ที่ ๒ (Royal Thai Volume 16 · Mahachula Volume 16 · Mahamakut Volume 26 · Chaloem Phrakiat Volume 16)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 16, pp. 184–185
๓. สัมเภชชอุทกสูตร
ว่าด้วยอุปมาด้วยแม่นํ้า ๕ สาย
{๓๑๕}[๗๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่นํ้าใหญ่เหล่านี้ คือ คงคา ยมุนา อจิรวดีสรภู มหี ไหลมาบรรจบกัน บุรุษพึงวักนํ้าขึ้น ๒–๓ หยดจากแม่นํ้านั้น เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ระหว่างน้ำ ๒–๓ หยดที่บุรุษวักขึ้นมากับน้ำที่ไหลมาบรรจบกัน อย่างไหนจะมากกว่ากัน”
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ น้ำที่ไหลมาบรรจบ
กันนี้แลมากกว่า น้ำ ๒-๓ หยดที่บุรุษวักขึ้นมามีประมาณน้อย น้ำ ๒–๓ หยดที่บุรุษวักขึ้นมาเมื่อเทียบกับน้ำในที่บรรจบกันแล้ว ไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑๐๐ ไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑,๐๐๐ ไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑๐๐,๐๐๐”
{๓๑๖}“ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย ... การได้ธรรมจักษุให้สำเร็จ
ประโยชน์ใหญ่อย่างนี้” (๓)
๔. ทุติยสัมเภชชอุทกสูตร
ว่าด้วยอุปมาด้วยแม่นํ้า ๕ สาย สูตรที่ ๒
{๓๑๗}[๗๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่น้ำใหญ่
เหล่านี้ คือ คงคา ยมุนา อจิรวดี สรภู มหี ไหลมาบรรจบกัน แม่น้ำนั้นพึงหมดสิ้นไป ยังเหลืออยู่ ๒-๓ หยด เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้น
เป็นไฉน ระหว่างน้ำในที่บรรจบกันซึ่งหมดไปสิ้นไปกับน้ำที่ยังเหลืออยู่ ๒ -๓หยด อย่างไหนจะมากกว่ากัน’
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ น้ำที่ไหลมาบรรจบ
กันซึ่งหมดไปสิ้นไปนี้แลมากกว่า น้ำที่ยังเหลืออยู่ ๒-๓ หยดมีประมาณน้อยน้ำที่เหลืออยู่ ๒-๓ หยดเมื่อเทียบกับน้ำที่ไหลมาบรรจบกันซึ่งหมดไปสิ้นไปแล้วไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑๐๐ ไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑,๐๐๐ ไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑๐๐,๐๐๐”
{๓๑๘}“ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย ... การได้ธรรมจักษุให้สำเร็จ
ประโยชน์ใหญ่อย่างนี้” (๔)
๕. ปฐวีสูตร
ว่าด้วยอุปมาด้วยก้อนดิน ๗ ก้อนกับแผ่นดินใหญ่
{๓๑๙}[๗๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุรุษพึงวาง
ก้อนดินเท่าเมล็ดกระเบา ๗ ก้อนไว้บนแผ่นดินใหญ่ เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ระหว่างก้อนดินเท่าเมล็ดกระเบา ๗ ก้อนที่บุรุษวางไว้นั้นกับแผ่นดินใหญ่ อย่างไหนจะมากกว่ากัน”
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แผ่นดินใหญ่นี้แล
มากกว่า ก้อนดินเท่าเมล็ดกระเบา ๗ ก้อนที่บุรุษวางไว้มีประมาณน้อย
ก้อนดินเท่าเมล็ดกระเบา ๗ ก้อนที่บุรุษวางไว้เมื่อเทียบกับแผ่นดินใหญ่แล้วไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑๐๐ ไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑,๐๐๐ ไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑๐๐,๐๐๐”
{๓๒๐}“ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย ... การได้ธรรมจักษุให้สำเร็จประโยชน์ใหญ่อย่างนี้” (๕)
End of ๔. สัมเภชอุทกสูตร ที่ ๒