พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย เทวตาสังยุต · สัตติวรรค
๑๐. เอณิชังคสูตร
เล่ม ๑๕Text layerBuddha’s wordsItems ๗๖–๗๗ (Royal Thai)10/10 in สัตติวรรค4 editions
๑๐. เอณิชงฺฆสุตฺต
๑๐. เอณิชังฆสูตร
ว่าด้วยพระผู้มีพระชงฆ์เหมือนเนื้อทราย
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวตาสังยุต สัตติวรรค เอณิชังคสูตร (Royal Thai Volume 15 · Mahachula Volume 15 · Mahamakut Volume 24 · Chaloem Phrakiat Volume 15)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 15, pp. 19–19 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 15, pp. 33–34
เอณิชงฺฆํ กิสํ วีรํ อปฺปาหารํ อโลลุปํ
สีหํเวกจรํ นาคํ กาเมสุ อนเปกฺขินํ
อุปสงฺกมฺม ปุจฺฉาม กถํ ทุกฺขา ปมุจฺจตีติ.
ปญฺจ กามคุณา โลเก มโนฉฏฺฐา ปเวทิตา
เอตฺถ ฉนฺทํ วิราเชตฺวา เอวํ ทุกฺขา ปมุจฺจตีติ.
สตฺติวคฺโค ตติโย. ตสฺสุทฺทานํ
สตฺติยา ผุสติ เจว ชฏา มโนนิวารณา
อรหนฺเตน ปชฺโชโต สรา มหทฺธเนน จ
จตุจกฺเกน นวมํ เอณิชงฺเฆน เต ทสาติ.
เทวดากล่าวว่า
พวกข้าพระองค์พากันมาเฝ้า ขอทูลถามพระองค์
ผู้มีพระชงฆ์เหมือนเนื้อทราย มีพระวรกายสมส่วน
มีความเพียร ฉันพระกระยาหารน้อย ไม่มีความโลเล
เป็นเหมือนราชสีห์และช้างเที่ยวไปตามลำพัง
ไม่มีความห่วงในกามทั้งหลาย
ว่า บุคคลหลุดพ้นจากทุกข์ได้อย่างไร
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า
บัณฑิตประกาศไว้ชัดแล้วในโลก
ย่อมหลุดพ้นจากทุกข์ได้อย่างนี้
เอณิชังฆสูตรที่ ๑๐ จบ
สัตติวรรคที่ ๓ จบ
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. สัตติสูตร ๒. ผุสติสูตร
๓. ชฏาสูตร ๔. มโนนิวารณสูตร
๕. อรหันตสูตร ๖. ปัชโชตสูตร
๗. สรสูตร ๘. มหัทธนสูตร
๙. จตุจักกสูตร ๑๐. เอณิชังฆสูตร
- 1กามคุณ หมายถึงกาม (สิ่งที่ทำให้เกิดความใคร่) (ที.สี.อ. ๑/๕๔๖/๓๓๕) ฉะนั้น กามคุณจึงหมายถึงสิ่งที่ ผูกพันสัตว์ไว้คือกาม ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ
- 2นามรูป ในที่นี้หมายถึงนาม คือใจ และรูป คือกามคุณ ๕ (สํ.ส.อ. ๑/๓๐/๕๓)
End of ๑๐. เอณิชังคสูตร