พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ
เล่ม ๔๔Text layerBuddha’s wordsItems ๑๒๓๐–๑๒๔๑ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
สญฺโญชนิยทุกกุสลตฺติกํ
ปฏิจฺจวาโร
สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ
ปฏิจจวาร
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
สญฺโญชนิยํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อสญฺโญชนิยํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อสญฺโญชนิโย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
กุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
กุศลธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว ฯ
ยถา จูฬนฺตรทุเก โลกิยโลกุตฺตรทุกคมนํ เอวํ อิมมฺปิ
ญาตพฺพํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ
______________
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒
บาลีแห่งโลกิยะ โลกุตตรทุกะ ในจูฬันตรทุกะ มีอย่างไร แม้ทุกะนี้ ก็พึงทราบว่ามีอย่างนั้น
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
ปฏิจฺจวาโร
สญฺโญชนิยํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ปฏิจจวาร
อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ
สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ
______________
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑
ในอวิคตปัจจัย มี " ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
ปฏิจฺจวาโร
สญฺโญชนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อสญฺโญชนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อสญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อสญฺโญชนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อสญฺโญชนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อพฺยากโต จ อสญฺโญชนิโย อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ สญฺโญชนิยํ อพฺยากตญฺจ อสญฺโญชนิยํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ปฏิจจวาร
อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรมและอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ
จูฬนฺตรทุเก โลกิยโลกุตฺตรทุกสทิสํ
สหชาตวาโรปิ ฯเปฯ สมฺปยุตฺตวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒
ในอธิปติปัจจัย มี " ๕
ในอวิคตปัจจัย มี " ๕
ทุกะนี้เหมือนกับโลกิยะ โลกุตตรทุกะในจูฬันตรทุกะสหชาตวารก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร
ปญฺหาวาโร
สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม สญฺโญชนิยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อสญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อสญฺโญชนิยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
ปัญหาวาร
อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม โดยเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิย-ธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา จตฺตาริ อารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา จตฺตาริ อวิคเต สตฺต ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓
ในอธิปติปัจจัย มี " ๔
ในอวิคตปัจจัย มี " ๗
สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม สญฺโญชนิยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น-
สัญโญชนิยธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอาหารปัจจัย
เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย
นเหตุยา สตฺต นอารมฺมเณ สตฺต ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๗
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ จตฺตาริ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ
อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ
สญฺโญชนิยทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓
อนุโลมก็ดี ปัจจนียก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ จบ
End of สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ