พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
สาสวทุกกุสลัตติกะ
เล่ม ๔๔Text layerBuddha’s wordsItems ๑๑๕๘–๑๑๖๙ (Royal Thai)4 editions
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ สาสวทุกกุสลัตติกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 381–386
สาสวทุกกุสลติกะ
(๑๕. สาสวทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๕๘] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นอนาสวธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๕๙] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๑๖๐] ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑
วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในสัมปยุตตวาระก็ดี มี ๒ วาระ ทุกปัจจัย.
กุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๖๑] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศล-
ธรรมที่เป็นสาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศล-
ธรรมที่เป็นอนาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัยมี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-
นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๖๓] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยอกุศลธรรม
ที่เป็นสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๖๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑.เหตุปัจจัย
[๑๑๖๕] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยอัพยากต-
ธรรมที่เป็นสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม อาศัยอัพยากต-ธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยอัพยากต-ธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม และอัพยากต-
ธรรมที่เป็นอนาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยอัพยากต-ธรรมที่เป็นสาสวธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๖๖] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๑๖๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย.
อัพยากตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๖๘] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่
อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่
อัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๖๙] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๔ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี๒ วาระ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในมัคคปัจจัย มี ๔ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย ม๒ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
สาสวทุกกุสลติกะ จบ
อาสวสัมปุตตทุกกุศลติกะ
(๑๖. อาสวสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๗๐] ๑. กุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม อาศัยกุศล-ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๗๑] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
ตัดกุสลทุกะออก เหลือแต่อกุสลทุกะ จะเป็นอย่างไร๑?
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๗๒] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๑. ม. ไม่มี.
End of สาสวทุกกุสลัตติกะ