arnon.onlineSign inAsk AI

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

ปฏิจจวาร

เล่ม ๔๑

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๖๒๗–๑๖๓๑ (Royal Thai)4 editions

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๒ ปัจฉิมอนุโลมติกปัฏฐาน ปฏิจจวาร (Royal Thai Volume 41 · Mahachula Volume 41 · Mahamakut Volume 87 · Chaloem Phrakiat Volume 41)

The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.

ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 87, pp. 478–480

Page 478

๑๔. หีนติกะ๑

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๖๒๗] ๑. หีนธรรม อาศัยหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุ-ปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นหีนธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒.

๒. มัชฌิมธรรม อาศัยหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นหีนธรรม.

๓. หีนธรรม และมัชฌิมธรรม อาศัยหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นหีนธรรม ฯลฯ

ขันธ์ ๒ ฯลฯ

[๑๖๒๘] ๔. มัชฌิมธรรม อาศัยมัชฌิมธรรม ฯลฯ

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมัชฌิมธรรมฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๑ อรรถกถาแก้ว่า หีนติกะ เหมือนกับสังกิลิฏฐติกะ.

Page 479

ในปฏิสนธิขณะ หทยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย, ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทยวัตถุ.

มหาภูตรูป ๑ ฯลฯ

จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปทารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย.

[๑๖๒๙] ๕. ปณีตธรรม อาศัยปณีตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

[๑๖๓๐] ๘. มัชฌิมธรรม อาศัยมัชฌิมธรรม และปณีตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นปณีตธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย.

[๑๖๓๑] ๙. มัชณิมธรรม อาศัยหีนธรรม และมัชณิมธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นหีนธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย

หีนติกะ พึงให้พิสดารเหมือนกับสังกิลิฏฐติกะ พึงใส่ให้เต็ม.

หีนติกะ ที่ ๑๔ จบ

Page 480

๑๕. มิจฉัตตติกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๖๓๒] ๑. มิจฉัตตนิยตธรรม อาศัยมิจฉัตตนิยตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๒. อนิยตธรรม อาศัยมิจฉัตตนิยตธรรม เกิดขึ้น

เพราะเหตุปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม.

๓. มิจฉัตตนิยตธรรม และอนิยตธรรม อาศัยมิจ-

ฉัตตนิยตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมิจฉัตตนิยต-ธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

[๑๖๓๓] ๔. สัมมัตตนิยตธรรม อาศัยสัมมัตตนิยตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (คือวาระที่ ๔-๕-๖)

[๑๖๓๔] ๕. อนิยตธรรมอาศัยอนิยตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอนิยตธรรมฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.