พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ปฏิจจวาร
เล่ม ๔๒Text layerBuddha’s wordsItems ๔๘๒ (Royal Thai)4 editions
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ ปฏิจจวาร (Royal Thai Volume 42 · Mahachula Volume 42 · Mahamakut Volume 88 · Chaloem Phrakiat Volume 42)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 42, pp. 373–375
๒๓. สัญโญชนสัญโญชนิยทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๔๘๒} [๙๗] สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์อาศัยกามราคสัญโญชน์เกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และเป็นอารมณ์ของสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และเป็นอารมณ์ของสัญโญชน์ ทั้งที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์ และเป็นอารมณ์ของสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัย กามราคสัญโญชน์เกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๓)[๙๘] สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงมหาภูตรูป) (๑)สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์อาศัยขันธ์ที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และเป็นอารมณ์ของสัญโญชน์ ทั้งที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)[๙๙] สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และเป็นอารมณ์ของสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และเป็นอารมณ์ของสัญโญชน์ ทั้งที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์อาศัยกามราคสัญโญชน์และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์ ทั้งที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์และสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๒)สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์ ทั้งที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์ และเป็นอารมณ์ของสัญโญชน์ ทั้งที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์และกามราคสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๓)(เหมือนปฐมทุกะ ในสัญโญชนโคจฉกะ ทุกะแม้นี้ก็ควรให้พิสดารอย่างนั้น ยกเว้นโลกุตตระ ไม่มีความต่างกัน)
จบ สัญโญชนสัญโญชนิยทุกะ
๒๔. สัญโญชนสัญโญชนสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๔๘๓} [๑๐๐] สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และสัมปยุตด้วยสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์อาศัยกามราคสัญโญชน์เกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๑)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยกามราคสัญโญชน์เกิดขึ้น(พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๓)[๑๐๑] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์อาศัย สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์และที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์อาศัยขันธ์ที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์แต่ไม่เป็นสัญโญชน์เกิดขึ้น (๒)
End of ปฏิจจวาร