๒. อปริหานิยสูตร เล่ม ๒๒

กล่าวคำนี้แล้ว อภิวาทเรา ทำประทักษิณแล้วอันตรธานไป ณ ที่นั้น ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิใช่ลาภของพวกเธอ พวกเธอได้ไม่ดีแล้ว ที่แม้เทวดาก็ รู้ว่าพวกเธอเสื่อมจากกุศลธรรมกัน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรม ที่เป็นที่ตั้งแห่งความเสื่อมแม้อย่างอื่นเพิ่มอีก ๓ ประการ เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าวให้ฟัง” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระ

ภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งความเสื่อม ๓ ประการ คืออะไรบ้าง คือ ความเป็นผู้ยินดีในการคลุกคลีด้วยหมู่คณะ ๑ ความเป็นผู้ว่ายาก ๑ ความเป็นผู้มีมิตรชั่ว ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๓ ประการ นี้แลเป็นที่ตั้งแห่งความเสื่อม

ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งในอดีตกาลที่เสื่อมแล้วจากกุศลธรรม ชนเหล่านั้น ทั้งหมดก็เสื่อมแล้วจากกุศลธรรมเพราะธรรม ๖ ประการนี้แล ชนเหล่าใด เหล่าหนึ่งในอนาคตกาลที่จักเสื่อมจากกุศลธรรม ชนเหล่านั้นทั้งหมดก็จัก เสื่อมจากกุศลธรรมเพราะธรรม ๖ ประการนี้แล และชนเหล่าใดเหล่าหนึ่ง ในปัจจุบันกาลย่อมเสื่อมจากกุศลธรรม ชนเหล่านั้นทั้งหมดย่อมเสื่อมจากกุศล ธรรมเพราะธรรม ๖ ประการนี้แล”

๒. อปริหานิยสูตร

ว่าด้วยอปริหานิยธรรม ๖ ประการ

{๒๙๓} [๒๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอปริหานิยธรรม (ธรรมอันไม่ เป็นที่ตั้งแห่งความเสื่อม) ๖ ประการนี้ เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าวให้ฟัง” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า

‘‘ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อปริหานิยธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการงาน

(๒) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการคุย

(๓) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการหลับ

(๔) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการคลุกคลีด้วยหมู่คณะ

(๕) ความเป็นผู้ว่าง่าย

(๖) ความเป็นผู้มีมิตรดี

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อปริหานิยธรรมมี ๖ ประการนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งในอดีตกาลที่ไม่เสื่อมแล้วจากกุศลธรรม ชนเหล่านั้นทั้งหมดก็ไม่เสื่อมแล้วจากกุศลธรรมเพราะธรรม ๖ ประการนี้แล ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งในอนาคตกาลที่จักไม่เสื่อมจากกุศลธรรม ชนเหล่านั้นทั้งหมดก็จักไม่เสื่อมจากกุศลธรรมเพราะธรรม ๖ ประการนี้แล ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งในปัจจุบันย่อมไม่เสื่อมจากกุศลธรรม ชนเหล่านั้น ทั้งหมดก็ย่อมไม่เสื่อมจากกุศลธรรมเพราะธรรม ๖ ประการนี้แล”

๓. ภยสูตร

ว่าด้วยโทษของกาม

{๒๙๔} [๒๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คำว่า ‘ภัย’ เป็นชื่อของกาม คำว่า ‘ทุกข์’ เป็นชื่อของกาม คำว่า ‘โรค’ เป็นชื่อของกาม คำว่า ‘หัวฝี’ เป็นชื่อของกาม คำว่า ‘ความข้อง’ เป็นชื่อของกาม คำว่า ‘เปือกตม’ เป็นชื่อของกามดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เพราะเหตุไร คำว่า ‘ภัย’ จึงเป็นชื่อของกาม เพราะว่าบุคคลผู้ยินดีในกามราคะ ถูกกามราคะผูกพันไว้นี้ ย่อมไม่พ้นไปจาก ภัยทั้งในปัจจุบันทั้งในเบื้องหน้า ฉะนั้น คำว่า ‘ภัย’ นี้จึงเป็นชื่อของกาม