arnon.onlineเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · จริยาปิฎก

๖. เนมิราชจริยา

เล่ม ๓๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๓๖ ในจริยาปิฎกมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จริยาปิฎก เนมิราชจริยา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๓ หน้า ๕๙๖–๕๙๗

หน้า ๕๙๖

[๓๘] ในกาลนั้น เครื่องบรรณาการอันใดในราชอาณาจักรทั้ง ๗ ได้มีแล้วแก่เรา เราได้ให้มหาทานเป็นจำนวนอักโขภะ มีอุปมาเหมือนสาคร ด้วยบรรณาการนั้น[๓๙] เราจะเกลียดทรัพย์และข้าวเปลือกก็หาไม่ และการสะสมจะไม่มีในตัวเราก็หาไม่ แต่พระสัพพัญญุตญาณเป็นที่รักของเรา ฉะนั้น เราจึงให้ทานอย่างประเสริฐ ฉะนี้แล

จบ มหาโควินทจริยาที่ ๕

๖. เนมิราชจริยา

ว่าด้วยพระจริยาของพระเจ้าเนมิราช

{๖} [๔๐] อีกเรื่องหนึ่ง เมื่อเราเป็นมหาราชาพระนามว่าเนมิ เป็นบัณฑิตต้องการกุศลอยู่ในพระนครมิถิลาอันอุดม

[๔๑] ในกาลนั้น เราได้สร้างศาลาจตุรมุขไว้ ๔ แห่ง เรายังทานให้เป็นไปในศาลานั้น แก่เนื้อ นก และนรชนเป็นต้น

[๔๒] ยังมหาทาน คือ เครื่องนุ่งห่ม ที่นอน และโภชนะคือข้าวและน้ำ ให้เป็นไปแล้วไม่ขาดสาย

[๔๓] เปรียบเหมือนเสวก (ข้าราชการในราชสำนก) เข้าหาเจ้านายเพราะเหตุแห่งทรัพย์ ย่อมแสวงหาเจ้านายที่พึงให้ยินดีได้ด้วย กายกรรม วจีกรรม และมโนกรรม ฉันใด

หน้า ๕๙๗

[๔๔] เราก็ฉันนั้น จักแสวงหาพระสัพพัญญุตญาณในภพทั้งปวง จึงยังสัตว์ทั้งหลายให้อิ่มหนำด้วยทานแล้วปรารถนาพระโพธิญาณอันอุดม ฉะนี้แล

จบ เนมิราชจริยาที่ ๖

๗. จันทกุมารจริยา

ว่าด้วยพระจริยาของพระจันทกุมาร

{๗} [๔๕] อีกเรื่องหนึ่ง เมื่อเราเป็นโอรสของพระเจ้าเอกราช มีนามว่าจันทกุมาร อยู่ในพระนครปุบผวดี

[๔๖] ในกาลนั้น เราพ้นจากการบูชายัญแล้วออกไปจากที่บวงสรวงนั้น ยังความสังเวชให้เกิดขึ้นแล้วยังมหาทานให้เป็นไป[๔๗] เรายังไม่ให้ทานแก่ทักขิไณยบุคคล ก็จะไม่ดื่มน้ำ ไม่เคี้ยวของเคี้ยว และไม่บริโภคโภชนะ แม้จะเป็น ๕-๖ ราตรี[๔๘] เปรียบเหมือนพ่อค้ารวบรวมสินค้าไว้แล้ว ในที่ใดจะมีลาภมากก็นำสินค้าไปในที่นั้น ฉันใด[๔๙] แม้อาหารของตนที่เราให้แล้วแก่คนอื่นก็มีผลมาก ฉันนั้น เพราะฉะนั้น ทานที่เราให้ผู้อื่นจัก(มีผล)เป็นร้อยส่วน[๕๐] เรารู้อำนาจประโยชน์นี้จึงให้ทานในภพน้อยภพใหญ่ เราไม่ถอยกลับจากการให้ทานเพื่อบรรลุพระสัมโพธิญาณ ฉะนี้แล

จบ จันทกุมารจริยาที่ ๗