พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ทุกนิบาต · กาสาววรรค
๑๐. ทุติยปลายิชาดก
เล่ม ๒๗ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๐๙–๓๑๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในกาสาววรรคมี ๔ ฉบับ
๒๓๐. ทุติยปลายิตชาตก (๑๐)
๑๐. ทุติยปลายิตชาดก (๒๓๐)
ว่าด้วยการขับไล่ศัตรูแบบสายฟ้าแลบเรื่องที่ ๒
(พระเจ้าคันธาระได้ตรัสสรรเสริญกองทัพของพระองค์ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ทุกนิบาต กาสาววรรค ทุติยปลายิชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๖๕–๖๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๐๗–๑๐๘
ธชมปริมิตํ อนนฺตปารํ
ทุปฺปสหํ ธงฺเกหิ สาครมิว
คิริมิว อนิเลน ทุปฺปสโห (๑)
ทุปฺปสโห อหมชฺช ตาทิเสน.
- ๑ฉ.ม. ทุปฺปสโยฺห
ธงสำหรับรถของเรามากมายมีจำนวนมิใช่น้อย
ถึงพลพาหนะก็กำหนดนับไม่ได้
ยากที่ศัตรูใด ๆ จะครอบงำย่ำยีได้
ดุจสมุทรสาครยากที่ฝูงกาจะบินข้ามพ้นได้
อนึ่ง กองทัพของเรานี้ก็ยากที่กองทัพอื่นจะครอบงำย่ำยีได้
ดุจภูเขาอันลมไม่สามารถจะพัดให้หวั่นไหวได้
วันนี้ เรานั้นมีกำลังเห็นปานนี้
ยากที่พระราชาเช่นท่านจะครอบงำย่ำยีได้
(พระราชากรุงพาราณสีโพธิสัตว์ทรงขู่ขวัญพระเจ้าคันธาระว่า)
มา พาลิยํ วิปฺปลปิ (๑) น หิสฺส ตาทิสํ
วิฑยฺหเส น หิ ลภเส นิเสธกํ
อาสชฺชสิ คชมิว เอกจารินํ
ย ตํ ปทา นฬมิว โปถยิสฺสตีติ.
ทุติยปลายิตชาตกํ ทสม กาสาววฺโค อฎฺฺฐโม. ตสฺสุทฺทานํ
วรวตฺถ วโจ ทุมขีณผลํ
จตุโรธมฺมวรํ ปุริสุตฺตม
ธงฺก มคธา จ ตโยคิริ นาม
คชคฺควโร ธชวเรน ทสาติ.
- ๑ฉ.ม. วิลปิ
ท่านอย่าพูดพร่ำเพ้อถึงความที่ตนเป็นคนพาลไปเลย
เพราะว่าพระราชาเช่นท่านไม่สามารถจะยึดเอาราชสมบัติได้
เพราะท่านถูกความเร่าร้อน แผดเผาอยู่เสมอ
ดังนั้น จึงข่มขี่ครอบงำพระราชาเช่นเราไม่ได้
ท่านนั้นประดุจเข้าไปใกล้คชสารตกมันที่เที่ยวพล่านไปเพียงตัวเดียว
ซึ่งจักบดขยี้ท่านให้แหลกลานเหมือนเหยียบย่ำพงอ้อให้เป็นจุรณไป
ทุติยปลายิตชาดกที่ ๑๐ จบ
กาสาววรรคที่ ๘ จบ
รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. กาสาวชาดก ๒. จูฬนันทิยชาดก
๓. ปุฏภัตตชาดก ๔. กุมภีลชาดก
๕. ขันติวัณณนชาดก ๖. โกสิยชาดก
๗. คูถปาณกชาดก ๘. กามนีตชาดก
๙. ปลายิตชาดก ๑๐. ทุติยปลายิตชาดก
จบ ๑๐. ทุติยปลายิชาดก