พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เอกกนิบาต · กุลาวกวรรค
๔. มัจฉชาดก
เล่ม ๒๗ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในกุลาวกวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เอกกนิบาต กุลาวกวรรค มัจฉชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๘–๑๘
{๓๓} [๓๓] นกกระจาบทั้งหลายเริงร่าพร้อมกัน จึงพาเอาข่ายไปได้ แต่ เมื่อใด พวกมันกลับทะเลาะกันเอง เมื่อนั้น พวกมันจึงจักตก อยู่ในอำนาจเรา
๔. มัจฉชาดก (๓๔)
ว่าด้วยพญาปลาหมกมุ่นในกาม
(พญาปลามัวหมกมุ่นในกามจึงติดข่าย ถูกชาวประมงจับไปอยู่ กลัว นางปลาภรรยาเข้าใจผิด จึงคร่ำครวญว่า)
{๓๔} [๓๔] ความเย็นความร้อนและการติดอยู่ในแหมิได้ทำให้เรา เดือดร้อนใจ แต่การที่นางปลาสำคัญว่าเราไปหลงนางปลาตัว อื่นนี่ซิทำให้เราเดือดร้อนใจนัก
๕. วัฎฎกชาดก (๓๕)
ว่าด้วยการอ้างสัจจะ
(นกคุ่มโพธิสัตว์ปรารภสัจจะที่มีอยู่ในตน ทำสัจจกิริยาห้ามไฟป่าว่า)
{๓๕} [๓๕] ปีกของเรามีอยู่ แต่ก็บินไม่ได้ เท้าทั้งสองของเราก็มีอยู่ แต่ก็ เดินไม่ได้มารดาบิดาของเราก็หนีออกไปแล้ว ข้าแต่ไฟ ได้โปรดถอยกลับไปเถิด
- ๑ชาดกนี้พระบรมศาสดาเสวยพระชาติเป็นปุโรหิตโพธิสัตว์ของพระเจ้าพรหมทัตมีความสามารถรู้เสียงคร่ำครวญทั้งหมด ได้ยินเสียงคร่ำครวญของพญาปลาที่กำลังจะถูกชาวประมงปิ้งกินจึงเกิด ความกรุณาได้ช่วยเหลือให้รอดชีวิต พร้อมทั้งสำทับมิให้พญาปลาตกอยู่ในอำนาจกามกิเลส เหตุที่ ตรัสชาดกนี้เพราะทรงปรารภภิกษรูปหนึ่งที่กระสันถึงอดีตภรรยา (ขุ.ชา.อ. ๑/๒๘๙-๒๙๑)
จบ ๔. มัจฉชาดก