arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ฉักกนิบาต · ขุรปุตตวรรค

๑. ขุรปุตตชาดก

เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๐๕–๙๑๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในขุรปุตตวรรคมี ๔ ฉบับ

๒ ขุรปุตฺตวคฺโค ๒

๑ ขุรปุตฺตชาตกํ ๒

๒. ขุรปุตตวรรค

๑. ขุรปุตตชาดก

ว่าด้วยทำตนให้ไร้ประโยชน์

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ฉักกนิบาต ขุรปุตตวรรค ขุรปุตตชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (สยามรัฐ)

สจฺจํ กิเรวมาหํสุ กลกํ ๓ พาโลติ ปณฺฑิตา

ปสฺส พาโล รโหกมฺมํ อาวิกุพฺพํ น พุชฺฌติ ฯ

ฉบับหลวง

เป็นความจริงทีเดียว ที่บัณฑิตทั้งหลายกล่าวว่า แพะเป็นสัตว์โง่เขลาดูเถิด แพะโง่เขลา มิได้รู้จักกรรมที่ควรทำในที่ลับและที่แจ้ง.

บาลี (สยามรัฐ)

ตฺวํ นุ โข ๔ สมฺม พาโลสิ ขุรปุตฺต วิชานหิ

รชฺชุยาหิ ๕ ปริกฺขิตฺโต วงฺโกฏฺโฐ โอหิโตมุโข ฯ

ฉบับหลวง

แน่ะม้าผู้เป็นสหาย ท่านจงรู้เถิดว่า ท่านเป็นสัตว์โง่เขลา เพราะท่านนั่นแหละถูกเขาผูกด้วยเชือก มีปากคดถูกปิดหน้า.

บาลี (สยามรัฐ)

อปรํปิ สมฺม เต พาลฺยํ โย มุตฺโต น ปลายสิ

โส จ พาลตโร สมฺม ยํ ตฺวํ วหสิ เสนกํ ฯ

ฉบับหลวง

แน่ะสหาย ความโง่ของเจ้ายังมีอยู่อีก เจ้าเขาแก้ออกแล้วไม่หนีไปเสียนั่นและชื่อว่า เจ้ายังมีโง่อยู่อีก แน่ะสหาย พระเจ้าเสนกะที่เจ้าพาไปนั้นยังโง่ไปกว่าเจ้าเสียอีก.

บาลี (สยามรัฐ)

ยนฺนุ สมฺม อหํ พาโล อชราช วิชานหิ

อถ เกน เสนโก พาโล ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต ฯ

๑ ม. สทรีมุข เนรุ ลตา จ ปุน ฯ ๒ ม. ขรปุตฺต ... ฯ ๓ ม. วสฺตํ ฯ สี. ยุ. ภสฺตํ ฯ

๔ ม. ตฺวํ โขปิ ฯ ยุ. ตฺวญฺจ โข ฯ ๕ ม. รชฺชุยา หิ ฯ

ฉบับหลวง

ดูกรพระยาแพะผู้สหาย ได้ยินว่า ท่านรู้ว่า เราเป็นสัตว์โง่เขลา แต่พระเจ้าเสนกะ โง่เขลากว่า เพราะเหตุไรเล่า ขอเจ้าจงบอกเหตุที่เราถามนั้นเถิด?

บาลี (สยามรัฐ)

อุตฺตมตฺถํ ลภิตฺวาน ภริยาย ๑ โย ปทสฺสติ

เตน ชหิสฺสตตฺตานํ สา เจวสฺส น เหสฺสติ ฯ

ฉบับหลวง

พระเจ้าเสนกะได้มนต์วิเศษชื่อว่า สัพพรุทชานนมนต์ แล้วประทานมนต์นั้นแก่พระอัครมเหสี ทรงยอมสละพระองค์ ด้วยเหตุนั้น พระอัครมเหสีนั้น จักไม่เป็นพระเทวีของพระเจ้าเสนกะ เพราะฉะนั้นพระเจ้าเสนกะจึงทรงโง่เขลากว่าท่าน.

บาลี (สยามรัฐ)

น ปิยมฺเมติ ๒ ชนินฺท ตาทิโส

อตฺตํ นิรงฺกตฺว ปิยานิ เสวติ

อตฺตาว เสยฺโย ปรมาว ๓ เสยฺโย

ลพฺภา ปิยา โอจิตตฺเตน ๔ ปจฺฉาติ ฯ

ขุรปุตฺตชาตกํ ปฐมํ ฯ

ฉบับหลวง

ข้าแต่จอมประชาชน บุคคลผู้เช่นกับพระองค์ ทำตนให้ไร้ประโยชน์ด้วยคิดว่า สิ่งนี้เป็นที่รักของเรา ชื่อว่า ไม่ซ่องเสพสิ่งที่เป็นที่รักทั้งหลาย ตนเท่านั้น ประเสริฐกว่าสิ่งที่ประเสริฐอย่างอื่น ภรรยาผู้เป็นที่รักอันบุรุษผู้มีตนอันเจริญแล้วอาจจะได้ในภายหลัง.

จบ ขุรปุตตชาดกที่ ๑.