arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ฉักกนิบาต · ขุรปุตตวรรค

๓. ตุณฑิลชาดก

เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๑๗–๙๒๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในขุรปุตตวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ฉักกนิบาต ขุรปุตตวรรค ตุณฑิลชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๖๑–๒๖๒

หน้า ๒๖๑

{๙๑๔} [๙๒๖] ศัสตราทั้งหลายก็ส่งไปจากหมู่บ้านช่างทองนี้ แม้การงานเป็น อันมากก็ดำเนินไปด้วยเครื่องอุปกรณ์ที่ได้มาจากหมู่บ้านช่าง โลหะนี้ทั้งนั้น ใครเล่ายังต้องการมาขายเข็มในหมู่บ้านช่างโลหะ(ช่างทองโพธิสัตว์ไดัสดับคำนั้นแล้วจึงกล่าวว่า)

{๙๑๕} [๙๒๗] คนฉลาดควรจะขายเข็มในบ้านช่างโลหะ อาจารย์ทั้งหลายจะได้รู้ว่างานดีหรือไม่ดี

{๙๑๖} [๙๒๘] แม่นางผู้เจริญ ถ้าบิดาของเธอรู้ถึงเข็มที่ฉันทำเล่มนี้ จะต้อง เชื้อเชิญฉันด้วยตัวเธอและทรัพย์อย่างอื่นที่มีอยู่ในเรือนแน่นอน

๓. ตุณฑิลชาดก (๓๘๘)

ว่าด้วยธรรมเหมือนนํ้า บาปเหมือนเหงื่อไคล

(สุกรจูฬตุณฑิละได้บอกเหตุที่ตนเห็นมาว่า)

{๙๑๗} [๙๒๙] วันนี้ แม่เราให้ข้าวที่เทลงใหม่ ๆ รางข้าวนี้ก็ยังเต็ม แม่เราก็ ยืนอยูใกล้ ๆ ใช่แต่เท่านั้นยังมีคนเป็นอันมากยืนถือบ่วงอยู่ ฉัน ไม่พอใจที่จะกินข้าวนั้นเลย(สุกรมหาตุณฑิละผู้เป็นโพธิสัตว์กล่าวกะน้องชายว่า)

{๙๑๘} [๙๓๐] เจ้าสะดุ้งกลัวภัย หมุนไปมา ปรารถนาที่ซ่อนเร้น เป็นผู้ไร้ที่พึ่ง จะไปไหนเล่าน้องตุณฑิละเอ๋ยเจ้าจงดิ้นรนให้น้อยลงกิน อาหารเสียเถิด เราทั้งสองถูกขุนมาก็เพื่อต้องการเนื้อ{๙๑๙} [๙๓๑] เจ้าจงลงไปยังห้วงน้ำที่ไม่มีเปือกตมแล้วชำระเหงื่อไคลและ มลทินทั้งปวงเสีย จงถือเอาเครื่องลูบไล้ใหม่ ๆ ที่มีกลิ่นหอม ซึ่งไม่รู้จักจางหายในกาลไหน ๆ เถิด

หน้า ๒๖๒

(สุกรจูฬตุณฑิละถามพี่ชายว่า)

{๙๒๐} [๙๓๒] อะไรหนอที่พี่กล่าวว่าเป็นห้วงนํ้าที่ไม่มีเปือกตม อะไรเล่าที่พี่ กล่าวว่าเป็นเหงื่อไคลและมลทิน และอะไรเล่าที่พี่กล่าวว่าเป็น เครื่องลูบไล้ใหม่ ๆ ที่มีกลิ่นหอมซึ่งไม่รู้จักจางหายในกาลไหน ๆ(สุกรมหาตุณฑิละพี่ชายกล่าวว่า)

{๙๒๑} [๙๓๓] ธรรม บัณฑิตกล่าวว่าเป็นห้วงนํ้าที่ไม่มีเปือกตม บาป บัณฑิต กล่าวว่าเป็นเหงื่อไคลและมลทิน และศีล บัณฑิตกล่าวว่า เป็นเครื่องลูบไล้ใหม่ ๆ ที่มีกลิ่นหอม ซึ่งไม่รู้จักจางหายใน กาลไหน ๆ{๙๒๒} [๙๓๔] มนุษย์ทั้งหลายผู้โง่เขลาที่ชอบฆ่าสัตว์ย่อมพอใจที่จะทำบาป ส่วนสัตว์ผู้รักตนย่อมไม่พอใจที่จะทำบาปในคืนเดือนเพ็ญ พระจันทร์เต็มดวงสัตว์ทั้งหลายเช่นพวกเราย่อมยินดี สละชีวิต

๔. สุวัณณกักกฏกชาดก (๓๘๙)

ว่าด้วยปูทองเพื่อนแท้

(กาต่อว่างูว่า)

{๙๒๓} [๙๓๕] ปูมีก้ามเหมือนเขามฤค มีตาโปน มีกระดูกเป็นหนัง อาศัยอยู่ ในนํ้า ไม่มีขน เราลูกมันหนีบร้องไห้เหมือนคนกำพร้า เฮ้ ! เพื่อน ไฉนแกจึงทิ้งฉันไป