พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ติกนิบาต · อุทปานทูสกวรรค
๘. มหิสชาดก
เล่ม ๒๗ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๓๓–๔๓๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในอุทปานทูสกวรรคมี ๔ ฉบับ
๒๗๘. มหึสชาตก (๘)
๘. มหิสชาดก (๒๗๘)
ว่าด้วยลิงกับกระบือ
(รุกขเทวดาได้กล่าวกับกระบือโพธิสัตว์ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ติกนิบาต อุทปานทูสกวรรค มหิสชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๘๕–๘๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๓๘–๑๓๙
กิมตฺถมภิสนฺธาย (๑) ลหุจิตฺตสฺส ทุพฺภิโน
สพฺพกามททสฺเสว (๒) อิมํ ทุกฺขํ ติติกฺขสิ.
- ๑สี.อิ. กมตฺถ...
- ๒ก. .. ทุหสฺเสว, ม. ...รหสฺเสว
เพราะมุ่งหมายประโยชน์อะไรต่อลิงผู้มีจิตกลับกลอก
มีปกติประทุษร้ายมิตร ท่านจึงอดกลั้นทุกข์นี้ไว้
เหมือนคนอดกลั้นต่อเจ้านาย
ผู้ให้สิ่งที่ต้องการได้ทุกอย่าง
สิงฺเคน นิหนาเหตํ (๑) ปทสา จ อธิฏฺฐห
ภิยฺโย พาลา ปกุชฺเฌยฺยุํ โน จสฺส ปฏิเสธโก.
- ๑ก. นีหราเสตํ
ท่านจงขวิดมัน จงเหยียบมัน
ถ้าไม่ปรามมันไว้บ้าง
พวกสัตว์โง่ก็จะพึงเบียดเบียนหนักข้อขึ้น
(กระบือโพธิสัตว์กล่าวว่า)
มเมวายํ มญฺญมาโน อญฺญํเปวํ กริสฺสติ
เต นํ ตตฺถ วธิสฺสนฺติ สา เม มุตฺติ ภวิสฺสตีติ.
มหึสชาตกํ (๑) อฏฺฐมํ.
- ๑ฉ.ม. มหึสราชชาตกํ
ก็เมื่อเจ้าลิงตัวนี้เข้าใจว่ากระบือตัวอื่นเหมือนข้าพเจ้า
จักกระทำอนาจารอย่างนี้
กระบือเหล่านั้นก็จักฆ่ามันเสียในที่นั้น
ข้าพเจ้าจักพ้นจากปาณาติบาต
มหิสชาดกที่ ๘ จบ
จบ ๘. มหิสชาดก