arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต · อุรควรรค

๕. จุนทสูตร

เล่ม ๒๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๐๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๒ ในอุรควรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต อุรควรรค จุนทสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๕)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๕ หน้า ๕๒๑–๕๒๓

เรื่องนี้ไม่มีบาลีฉบับมหาจุฬาฯ ในข้อมูล e-tipitaka

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพระองค์ขอทูลถามพระพุทธเจ้าผู้เป็นมุนี

มีพระปัญญามาก ทรงเป็นเจ้าของพระธรรม ปราศจากตัณหา

ทรงเป็นผู้ประเสริฐสุดในบรรดาสรรพสัตว์มีสัตว์ ๒ เท้าเป็นต้น

ทรงเป็นผู้เลิศกว่านายสารถีผู้ฝึกทั้งหลายว่า

ในโลกนี้มีสมณะอยู่กี่จำพวก

ขอพระองค์โปรดตรัสบอกให้ข้าพระองค์ทราบด้วยเถิด

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

(พระผู้มีพระภาคตรัสตอบดังนี้)

จุนทะ สมณะมีอยู่ ๔ จำพวก ไม่มีสมณะจำพวกที่ ๕

เราถูกท่านถามต่อหน้าอย่างนี้ ก็จะชี้แจงให้ท่านทราบ

สมณะ ๔ จำพวกนั้น คือ

๑. สมณะผู้ชนะกิเลสทั้งปวงด้วยมรรค

๒. สมณะผู้แสดงมรรคแก่ชนเหล่าอื่น

๓. สมณะผู้ดำรงอยู่ในมรรค

๔. สมณะผู้ประทุษร้ายมรรค

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

(นายจุนทกัมมารบุตรทูลถามปัญหาดังนี้)

พระพุทธเจ้าทั้งหลายทรงบัญญัติเรียก

สมณะผู้ชนะกิเลสทั้งปวงด้วยมรรคว่าอย่างไร

ทรงบัญญัติเรียกสมณะผู้มีปกติเพ่งมรรค ไม่มีผู้เปรียบเทียบนั้นว่าอย่างไรทรงบัญญัติเรียกสมณะผู้ดำรงอยู่ในมรรคนั้นว่าอย่างไร

ทรงบัญญัติเรียกสมณะผู้ประทุษร้ายมรรคนั้นว่าอย่างไร

ข้าพระองค์ทูลถามแล้วขอพระองค์ตรัสบอกแก่ข้าพระองค์

ขอพระองค์ทรงชี้แจงแก่ข้าพระองค์เถิด

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

(พระผู้มีพระภาคตรัสตอบดังนี้)

พระพุทธเจ้าทั้งหลายทรงบัญญัติเรียก

สมณะผู้ข้ามพ้นความสงสัยได้เด็ดขาด

ปราศจากกิเลสดุจลูกศร ยินดียิ่งในนิพพาน

ไม่ติดอยู่ในตัณหา ผู้แนะนำสั่งสอนชาวโลกพร้อมทั้งเทวโลกว่า

เป็นสมณะผู้ชนะกิเลสทั้งปวงด้วยมรรค

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ภิกษุใดในธรรมวินัยนี้ รู้ว่า นิพพานเป็นบรมธรรม

แล้วบอก เปิดเผยนิพพานธรรมในธรรมวินัยนี้

พระพุทธเจ้าทั้งหลายทรงบัญญัติเรียกภิกษุ

ผู้ตัดความสงสัยได้แล้ว เป็นมุนี

ไม่มีตัณหาทำให้หวั่นไหวนั้นว่า

เป็นสมณะจำพวกที่ ๒ ผู้แสดงมรรค

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ภิกษุใดเป็นผู้สำรวมแล้ว มีสติ เสพบทอันไม่มีโทษ

ดำรงอยู่ในมรรคคือบทแห่งธรรมที่แสดงไว้ดีแล้ว

พระพุทธเจ้าทั้งหลายทรงบัญญัติเรียกภิกษุนั้นว่า

เป็นสมณะจำพวกที่ ๓ ผู้ดำรงอยู่ในมรรค

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑เสพบทอันไม่มีโทษ หมายถึงปฏิบัติตามโพธิปักขิยธรรม ๓๗ ประการ (ขุ.สุ.อ.๑/๘๘/๑๖๗)
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ภิกษุใดทำตนเลียนแบบพระอริยะ ผู้มีวัตรดีงาม

ชอบเอาหน้า ประทุษร้ายตระกูล

คะนองกาย วาจา ใจ มีมายา ไม่สำรวม พูดเพ้อเจ้อ

ภิกษุผู้เที่ยวเลียนแบบ จัดเป็นสมณะจำพวกที่ ๔ ผู้ประทุษร้ายมรรค

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อนึ่ง คฤหัสถ์ผู้ได้สดับแล้ว เป็นอริยสาวก มีปัญญา

รู้ซึ้งถึงลักษณะสมณะทั้ง ๔ จำพวกนั้น

แล้วรู้ว่า สมณะทั้งหมดไม่เป็นเช่นนี้

เพราะเห็นเช่นนี้ ศรัทธาของเขาจึงไม่เสื่อมไป

เพราะเห็นว่า บุคคลจะทำสมณะผู้สมบูรณ์ด้วยศีล

ให้เสมอกับสมณะผู้ทุศีล

และสมณะผู้บริสุทธิ์ให้เสมอกับสมณะผู้ไม่บริสุทธิ์

ได้อย่างไรเล่า

จุนทสูตรที่ ๕ จบ