พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ ทุกนิบาต · วรรคที่ ๑
๔. อตปนียสูตร
เล่ม ๒๕ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๐๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในวรรคที่ ๑มี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ ทุกนิบาต วรรคที่ ๑ อตปนียสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๕ หน้า ๓๖๕–๓๖๖
พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้
๔. อตปนียสูตร
ว่าด้วยธรรมที่ไม่ทำให้เดือดร้อน ๒ ประการ
{๒๐๙} [๓๑] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่เป็นเหตุไม่ให้เดือดร้อนมี ๒ ประการธรรม ๒ ประการคืออะไรบ้างคือบุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ได้ทำคุณงามความดีไว้ ได้ทำกุศลไว้ ได้ทำบุญเป็นเครื่องต่อต้านความหวาดกลัวไว้ เป็นผู้ไม่ได้ทำความชั่วไม่ได้ทำอกุศลธรรมที่หยาบช้า บุคคลนั้นย่อมบันเทิงใจว่า ‘เราได้ทำความดีไว้แล้ว’ ดังนี้บ้าง ย่อมบันเทิงใจว่า ‘เราไม่เคยก่อกรรม ทำชั่วไว้’ ดังนี้บ้าง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่เป็นเหตุไม่ทำให้เดือดร้อนมี ๒ ประการนี้แล”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
บุคคลมีปัญญา ละกายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต
และไม่ทำอกุศลกรรมอย่างอื่นที่มีโทษ ไม่ทำอกุศลกรรม
ทำแต่กุศลกรรมไว้มาก ตายแล้วย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้
๑. ปฐมวรรค ๖. ทุติยสีลสูตร
๕. ปฐมสีลสูตร
ว่าด้วยศีลและมิจฉาทิฏฐิ
{๒๑๐} [๓๒] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการจะต้อง ตกนรกเหมือนถูกนำไปฝังไว้ ธรรม ๒ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) สีลวิบัติ (๒) ทิฏฐิวิบัติ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการนี้แล จะต้องตกนรกเหมือนถูกนำไปฝังไว้”
ในพระสูตรนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนี้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
นรชนผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการ คือสีลวิบัติ
และทิฎฐิวิบัติ เป็นผู้มีปัญญาทราม ตายแลวย่อมเข้าถึง
นรก
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้
๖. ทุติยสีลสูฅร
ว่าด้วยศีลและสัมมาทิฏฐิ
{๒๑๑} [๓๓] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า
จบ ๔. อตปนียสูตร