พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · ฉักกนิบาต
๒. เตกิจฉกานิเถรคาถา
เล่ม ๒๖ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๔๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๔ ในฉักกนิบาตมี ๔ ฉบับ
_______
๒. เตกิจฺฉกานิตฺเถรคาถา
๒. เตกิจฉกานิเถรคาถา
ภาษิตของพระเตกิจฉกานิเถระ
(มารกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ฉักกนิบาต เตกิจฉกานิเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๒๘–๓๒๙ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๐๕–๔๐๖
อติหิตา วีหิ ขลคตา สาลิ
น จ ลเภ ปิณฺฑํ กถมหํ กสฺสํ
ข้าวเปลือกเขาเก็บไว้ในฉาง
ข้าวสาลีก็ยังอยู่ในลาน
ข้าพเจ้าไม่ได้ก้อนข้าว
บัดนี้ยังจะทำอย่างไร
(พระเตกิจฉกานิเถระกล่าวว่า)
พุทฺธมปฺปเมยฺยํ อนุสฺสร ปสนฺโน
ปีติยา ผุฏฺฐสรีโร โหหิสิ สตตมุทคฺโค.
ท่านเลื่อมใสแล้ว
จงระลึกถึงพระพุทธเจ้า
ซึ่งมีพระคุณหาประมาณมิได้
จะเป็นผู้มีสรีระที่ปีติถูกต้องแล้วเบิกบานใจเนือง ๆ
ธมฺมมปฺปเมยฺยํ ฯเปฯ
ท่านเลื่อมใสแล้ว
จงระลึกถึงพระธรรม
ซึ่งมีพระคุณหาประมาณมิได้
จะเป็นผู้มีสรีระที่ปีติถูกต้องแล้ว เบิกบานใจเนือง ๆ
สํฆมปฺปเมยฺยํ ฯเปฯ
ท่านเลื่อมใสแล้ว
จงระลึกถึงพระสงฆ์
ซึ่งมีพระคุณหาประมาณมิได้
จะเป็นผู้มีสรีระที่ปีติถูกต้องแล้ว เบิกบานใจเนือง ๆ
(มารกล่าวว่า)
อพฺโภกาเส จ วิหรสิ
สีตา เหมนฺติกา อิมา รตฺติโย
มา สีเตน ปเรโต วิหญฺญิตฺโถ
ปวิส ตฺวํ วิหารํ ผุสิตคฺคลํ.
ท่านอยู่กลางแจ้ง
ตลอดราตรีที่เย็น ซึ่งเป็นฤดูหนาวเหล่านี้
ท่านอย่าได้ถูกความหนาวรบกวน เบียดเบียนเลย
นิมนต์เข้าวิหารซึ่งมีบานประตูหน้าต่างมิดชิดเถิด
(พระเตกิจฉกานิเถระกล่าวว่า)
ผุสิสฺสํ จตสฺโส อปฺปมญฺญาโย
ตาหิ จ สุขิโต วิหริสฺสํ
นาหํ สีเตน วิหญฺญิสฺสํ
อนิญฺชิโต วิหรนฺโตติ.
เตกิจฺฉกานิ (๑) เถโร.
- ๑ฉ.ม. เตกิจฺฉการี
และจะมีความสุข อยู่ด้วยอัปปมัญญาเหล่านั้น
เราจะอยู่อย่างไม่หวั่นไหว
ไม่เดือดร้อน เพราะความหนาวอยู่
- ๑อัปปมัญญา ๔ คือ พรหมวิหาร ๔ (๑. เมตตา ความรักใคร่ปรารถนาดีอยากให้เขามีความสุข ๒. กรุณา ความสงสารคิดช่วยให้พ้นทุกข์ ๓. มุทิตา ความยินดีในเมื่อผู้อื่นมีสุข ๔. อุเบกขา ความมีใจเป็นกลาง ไม่ เอนเอียงเพราะรักเพราะชัง) ที่ชื่อว่าอัปปมัญญาเพราะแผ่ไปโดยไม่มีประมาณในสัตว์ในบุคคล ไม่จำกัดขอบเขต (ขุ.เถร.อ. ๒/๓๘๖/๙๘)
จบ ๒. เตกิจฉกานิเถรคาถา