พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · มหาวรรค
๑๑. ปาฏลีปุตตเปตวัตถุ
เล่ม ๒๖ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๑/๑๖ ในมหาวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ มหาวรรค ปาฏลีปุตตเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๐๘–๓๐๙
๑๑. ปาฏลิปุตตเปตวัตถุ
ว่าด้วยหญิงชาวเมืองปาฏลีบุตรสนทนากับนางเปรต
(เวมานิกเปรตตนหนึ่งได้กล่าวกะหญิงมนุษย์คนหนึ่งว่า)
{๑๓๑}[๗๙๓] สัตว์นรกบางพวกท่านก็เห็นแล้ว สัตว์ดิวัจฉาน เปรต อสุรกาย มนุษย์ หรือเทวดาบางพวกท่านก็เห็นแล้ว ผลกรรมของตนท่านก็เห็นประจักษ์ด้วยตนเองแล้ว เราจักนำท่านไปส่งยังเมืองปาฏลีบุตร ท่านไปถึงเมือง ปาฏลีบุตรแล้วจงทำกรรมอันเป็นกุศลเถิด(เมื่อหญิงนั้นได้ฟังดังนั้นแล้ว มีความปลื้มใจ จึงกล่าวตอบว่า)
[๗๙๔] ข้าแต่เทวดา ท่านปรารถนาความเจริญแก่ดิฉัน ปรารถนาประโยชน์เกื้อกูลแก่ดิฉัน ดิฉันจักทำตามคำของท่าน ท่านเป็นอาจารย์ของดิฉัน
- ๑เปตวัตถุนี้ผู้มีพระภาคเจ้าตรัสท่ามกลางบริษัท ๔ ขณะประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร โดยทรงเล่าว่า พ่อค้าชาวกรุงสาวัตถีและชาวกรุงปาฏลีบุตรจำนวนมากเดินทางไปค้าขายยังเมืองสุวรรณภูมิโดยทางเรือ ในจำนวนผู้เดินทางไปนั้น มีอุบาสกคนหนึ๋งหลงรักสตรีจนป่วยเป็นไข้ใจ ได้เสียชีวิตลง แม้จะทำกุศลไว้มาก แทนที่จะเกิดในเทวโลก กลับเกิดเป็นเวมานิกเปรตอยู่ท่ามกลาง ทะเลเพราะเหตุที่มีจิตลุ่มหลงในสตรี และสตรีที่เขาหลงรักนั้นก็เดินทางไปสุวรรณภูมิโดยทางเรือ เช่นเดียวกัน เวมานิกเปรตนั้นประสงค์จะพานางไปจึงขัดขวางมิให้เรือเดินทางไปได้ พวกพ่อค้า เมื่อจะตรวจหาสาเหตุที่เรือเดินทางต่อไปไม่ได้ จึงใช้วิธีจับสลากหาคนกาฬกัณณี (กาลกิณี) เพราะฤทธิ์บันดาลของเวมานิกเปรต สลากได้ตกแก่สตรีนั้นถึงสามครั้ง พวกพ่อค้าทราบว่าเป็นเพราะ เหตุนั้นจึงจำใจถ่วงนางลงทะเล ซึ่งพอนางถูกถ่วงลงทะเล เรือก็แล่นมุ่งหน้าสู่สุวรรณภูมิไปได้อย่างรวดเร็ว ฝ่ายเวมานิกเปรตนั้นก็อุ้มนางไปสู่วิมานของตนร่วมอภิรมย์ด้วยกัน ผ่านไปหนื่งปี นางเกิดความเบื่อหน่าย จึงขอร้องเปรตผู้สามีให้พานางกลับกรุงปาฏลีบุตรโดยให้เหตุผลว่า เมื่ออยู่ใน วิมานของเปรตไม่ได้โอกาสทำสัมปรายิกัตถประโยชน์คือบุญอันเป็นต้นทุนสำหรับไปเกิดในโลกหน้า เวมานิกเปรตจึงพานางกลับไปยังโลกมนุษย์พร้อมกำชับให้ทำแต่กุศลกรรม (ขุ.เปต.อ. ๒๙๑-๒๙๒)
[๗๙๕] สัตว์นรกบางพวกดิฉันก็เห็นแล้ว สัตว์ดิรัจฉาน เปรต อสุรกาย มนุษย์ หรือเทวดาบางพวกดิฉันก็เห็นแล้ว ผลแห่งกรรมของตนดิฉันก็ได้เห็นเองแล้ว ดิฉันจักทำบุญให้มาก
จบ ปาฏลิปุตตเปตวัตถุที่ ๑๑
๑๒. อัมพวนเปตวัตถุ
ว่าด้วยบุพกรรมของเปรตเฝ้าสวนมะม่วง
(พวกพ่อค้าได้ถามเวมานิกเปรตตนหนึ่งว่า)
{๑๓๒}[๗๙๖] สระโบกขรณีของท่านนี้น่ารื่นรมย์ดี มีพื้นราบเรียบ มีท่าที่งดงาม มีน้ำมาก มีดอกบัวบานสะพรั่ง ดาษดื่น ด้วยหมู่ภมร สระโบกขรณีอันเป็นที่ฟูใจนี้ท่านได้มา อย่างไร[๗๙๗] สวนมะม่วงของท่านนี้ก็น่ารื่นรมย์ดี เผล็ดผลทุกฤดู มีดอกบานสะพรั่ง ดาษดื่นด้วยหมู่ภมร วิมานนี้ท่านได้มาอย่างไร
(เวมานิกเปรตนั้นตอบว่า)
[๗๙๘] สระโบกขรณีมีร่มเงาเย็นสบาย น่ารื่นรมย์ใจ ข้าพเจ้าได้ในที่นี้ เพราะทานที่ธิดาของข้าพเจ้าถวายมะม่วงสุก นํ้า ข้าวยาคูแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าและพระภิกษุสงฆ์ทั้งหลาย
จบ ๑๑. ปาฏลีปุตตเปตวัตถุ