พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · มหาวรรค
๗. ราชปุตตเปตวัตถุ
เล่ม ๒๖ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๖ ในมหาวรรคมี ๔ ฉบับ
_______
๗. ราชปุตฺตเปตวตฺถุ
๗. ราชปุตตเปตวัตถุ
เรื่องเปรตราชบุตร
(พระศาสดาตรัสว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ มหาวรรค ราชปุตตเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๒๔๙–๒๕๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๒๙๐–๒๙๒
ปุพฺเพ กตานํ กมฺมานํ วิปาโก มถเย มนํ
รูเป สทฺเท รเส คนฺเธ โผฏฺฐพฺเพ จ มโนรเม.
ผลกรรมทั้งหลายที่พระราชโอรสทำไว้ในชาติก่อนพึงย่ำยีจิตใจ
เพราะรูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะที่น่ารื่นรมย์ใจ
นจฺจํ คีตํ รตึ ขิฑฺฑํ อนุภุตฺวา อนปฺปกํ
อุยฺยาเน ปริจาริตฺวา (๑) ปวิสนฺโต คิริพฺพชํ.
- ๑ฉ.ม. ปริจริตฺวา
พระราชโอรสจึงได้เสวยการฟ้อนรำ ขับร้อง ความยินดี
และความสนุกสนานเป็นอันมาก
ทรงได้รับการบำรุงบำเรอในพระราชอุทยานแล้ว
จึงเสด็จเข้าไปยังภูเขาคิริพพชะ
คิสึ สุเนตฺตมทฺทกฺขิ (๑) อตฺตทนฺตํ สมาหิตํ
อปฺปิจฺฉํ หิริสมฺปนฺนํ อุญฺเฉ (๒) ปตฺตคเต รตํ.
- ๑ม. สุนิต...
- ๒ก. อุจฺเฉ
ได้ทรงทอดพระเนตรเห็นพระปัจเจกพุทธะนามว่า สุเนตร
ผู้แสวงหาคุณอันประเสริฐ ฝึกฝนตนแล้ว
มีจิตตั้งมั่น ปรารถนาน้อย
สมบูรณ์ด้วยหิริ ยินดีเฉพาะอาหารที่อยู่ในบาตรซึ่งได้มาด้วยภิกขาจาร
หตฺถิกฺขนฺธโต โอรุยฺห ลทฺธา ภนฺเตติ จาพฺรวิ (๑)
ตสฺส ปตฺตํ คเหตฺวาน อุจฺจํ ปคฺคยฺห ขตฺติโย.
- ๑ก. จ พฺรวิ
จึงเสด็จลงจากคอช้างแล้วได้ตรัสถามว่า
ได้ภิกษาบ้างไหม พระคุณเจ้า
ถือตัวว่าเป็นกษัตริย์
ทรงจับบาตรของพระปัจเจกพุทธะนั้นชูขึ้น
ถณฺฑิเล ปตฺตํ ภินฺทิตฺวา หสมาโน อปกฺกมิ
รญฺโญ กิตวสฺสาหํ ปุตฺโต กึ มํ ภิกฺขุ กริสฺสสิ.
แล้วทุ่มทำลายบาตรที่พื้นดินแข็ง
ทรงพระสรวล หลีกไป(หน่อยหนึ่ง)แล้วตรัสว่า
เราเป็นพระราชโอรสของพระเจ้ากิตวะ
ท่านจักทำอะไรเราได้
ตสฺส กมฺมสฺส ผรุสสฺส วิปาโก กฏุโก อหุ
ยํ ราชปุตฺโต เวเทสิ นิรยมฺหิ สมปฺปิโต.
กรรมหยาบช้ามีผลเผ็ดร้อน
ซึ่งพระราชโอรสผู้แออัดอยู่ในนรกเสวยแล้ว
ฉเฬว จตุราสีติ วสฺสานิ นหุตานิ (๑) จ
ภุสํ ทุกฺขํ นิคจฺฉิตฺโถ นิรเย กตกิพฺพิโส.
- ๑ฉ.ม. นวุตานิ จ
พระราชโอรสทำบาปหยาบช้าไว้
จึงได้ประสบทุกข์แสนสาหัสอยู่ในนรก ๘๔๐,๐๐๐ ปี รวม ๖ ครั้ง
อุตฺตาโนปิ จ ปจฺจิตฺถ นิกุชฺโช วามทกฺขิโณ
อุทฺธํ ปาโท ฐิโต เจว จิรํ พาโล อปจฺจิถ. (๑)
- ๑ฉ.ม. อปจฺจถ
เธอเป็นคนพาล
นอนหงายบ้าง คว่ำบ้าง
นอนตะแคงซ้าย ตะแคงขวาบ้าง
ชี้เท้าขึ้นข้างบนบ้าง ยืนอยู่บ้าง
หมกไหม้อยู่สิ้นกาลนาน (ข้างละ ๘๔๐,๐๐๐ ปี)
พหูนิ วสฺสสหสฺสานิ ปูคานิ นหุตานิ จ
ภุสํ ทุกฺขํ นิคจฺฉิตฺโถ นิรเย กตกิพฺพิโส.
เธอทำบาปหยาบช้าไว้
จึงประสบทุกข์แสนสาหัสอยู่ในนรกหลายพัน หลายหมื่นปี
เอตาทิสํ โข กฏุกํ อปฺปทุฏฺฐปฺปโทสินํ
ปจฺจนฺติ ปาปกมฺมนฺตา อิสึ อาสชฺช สุพฺพตํ.
บุคคลผู้มีการกระทำอันเป็นบาป
พากันระรานฤๅษีผู้ไม่ประทุษร้ายต่อผู้ประทุษร้าย
ผู้มีข้อปฏิบัติดีงาม จึงได้เสวยทุกข์เผ็ดร้อนอย่างยิ่งเช่นนี้
โส ตตฺถ พหุวสฺสานิ เวทยิตฺวา พหุํ ทุขํ
ขุปฺปิปาสหโต นาม เปโต อาสิ ตโต จุโต.
เอวมาทีนวํ ญตฺวา (๑) อิสฺสรมทสมฺภวํ
ปหาย อิสฺสรมทํ นิวาตมนุวตฺตเย.
- ๑สี. ทิสฺวา
นรชนทราบถึงโทษ
ซึ่งเกิดมีด้วยอำนาจความเมาในความเป็นใหญ่อย่างนี้แล้ว
พึงละความเมาในความเป็นใหญ่เสีย
แล้วประพฤติอ่อนน้อมถ่อมตนอยู่เสมอ
ทิฏฺเฐว ธมฺเม ปาสํโส โย พุทฺเธสุ สคารโว
กายสฺส เภทา สปฺปญฺโญ สคฺคํ โส อุปปชฺชตีติ.
ราชปุตฺตเปตวตฺถุ สตฺตมํ.
ผู้มีปัญญา มีความเคารพในพระพุทธเจ้า
พระธรรม และพระสงฆ์
เป็นผู้ควรแก่การสรรเสริญในปัจจุบันนี่แหละ
เมื่อตายไปย่อมเข้าถึงสวรรค์
ราชปุตตเปตวัตถุที่ ๗ จบ
จบ ๗. ราชปุตตเปตวัตถุ