พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · มหาวรรค
๔. เรวดีเปตวัตถุ
เล่ม ๒๖ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๖ ในมหาวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ มหาวรรค เรวดีเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๔๙ หน้า ๕๓๗–๕๓๘
๔. เรวดีเปติวัตถุ
[๑๒๔] บุรุษคนใช้ของพระยายมราช จะจับ
นางเรวดีโยนลงไปในอุสสทนรก จึงได้กล่าวว่า
แน่ะแม่เรวดีผู้มีธรรมอันแสนจะชั่วช้า จงลุก
ขึ้น ฯลฯ
(พึงดูในเรื่องที่ ๒ แห่งมหารถวรรคที่ ๕ ในวิมานวัตถุ)
จบ เรวดีเปติวัตถุที่ ๔
อรรถกถาเรวดีเปติวัตถุที่ ๔
เรื่องนางเรวดีเปรตนี้ มีคำเริ่มต้นว่า อุฏฺเฐหิ เรวเต สุปาปธมฺเมดังนี้. เพราะเหตุที่เรื่องนั้นไม่มีพิเศษไปกว่า เรวตีวิมานวัตถุ เพราะฉะนั้น คำใดที่ควรกล่าวในอัตถุปปัตติเหตุ และในคาถานั้น คำนั้นพึงทราบโดยนัยดังกล่าวในอรรถกถาวิมานวัตถุ ชื่อปรมัตถทีปนีนั่นแหละ. ก็เรื่องนี้แม้พระสังคีติกาจารย์จะยกขึ้นสู่สังคายนาในบาลีวิมานวัตถุ ด้วยอำนาจนันทิยเทพบุตร ก็พึงทราบว่ายกขึ้นสู่สังคายนา แม้ในบาลีเปตวัตถุว่า เรวดีเปติวัตถุ ด้วยอำนาจคาถาที่เนื่องด้วยนางเรวดี.
จบ อรรถกถาเรวตีเปติวัตถุที่ ๔
๕. อุจฉุเปตวัตถุ
ว่าด้วยเปรตมีไร่อ้อยแต่กินอ้อยไม่ได้
เปรตตนหนึ่งถามพระมหาโมคคัลลานเถระว่า :-[๑๒๕] ไร่อ้อยใหญ่นี้เกิดขึ้นแก่ข้าพเจ้า เป็นผล
บุญไม่น้อย แต่เดี๋ยวนี้ข้าพเจ้ากินอ้อยนั้นไม่ได้ ข้าแต่
ท่านผู้เจริญ ขอท่านโปรดบอก นี้เป็นผลแห่ง
กรรมอะไร ข้าพเจ้าย่อมเดือดร้อน จะกัดกิน
พยายามตะเกียกตะกายเพื่อจะบริโภคสักหน่อย
ก็ไม่สมหวัง กำลังก็สิ้นลง บ่นเพ้อนัก นี้เป็น
ผลแห่งกรรมอะไร อนึ่ง ข้าพเจ้าถูกความหิวและ
ความกระหายเบียดเบียน แล้วหมุนล้มไปที่
แผ่นดิน กลิ้งเกลือกไปมา ดุจปลาดิ้นรนอยู่ใน
ที่ร้อน เมื่อข้าพเจ้าร้องไห้อยู่สัตว์ทั้งหลายย่อม
พากันมากินน้ำตาของข้าพเจ้า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ
ขอท่านโปรดบอก นี้เป็นผลแห่งกรรมอะไร
ข้าพเจ้าเป็นผู้หิวกระหายลำบาก ดิ้นรนไป
ย่อมไม่ประสบความสุขที่น่ายินดี ข้าแต่ท่าน
ผู้เจริญ ข้าพเจ้าขอถามเนื้อความนั้นกะท่าน
ข้าพเจ้าจะพึงบริโภคอ้อยได้อย่างไร.
จบ ๔. เรวดีเปตวัตถุ