arnon.onlineเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · อุรควรรค

๑๒. อุรคเปตวัตถุ

เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๒/๑๒ ในอุรควรรคมี ๔ ฉบับ

๑๒. อุรคเปตวัตถุ

ว่าด้วยการไม่ร้องไห้ถึงผู้ตาย

พราหมณ์ได้ฟังดังนั้นแล้ว เมื่อจะบอกเหตุแห่งการไม่เศร้าโศก จึงกล่าวคาถา ๒ คาถา

ความว่า

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ อุรควรรค อุรคเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (สยามรัฐ)

๑๒ อุรโคว ตจํ ชิณฺณํ หิตฺวา คจฺฉติ สนฺตนน

เอวํ สรีเร นิพฺโภเค เปเต กาลกเต สติ

ฑยฺหมาโน น ชานาติ ญาตีนํ ปริเทวิตํ

ตสฺมา เอตํ น โสจามิ ๑ คโต โส ตสฺส ยา คติ ๒

อนพฺภิโต ตโต อาคา นานุญฺญาโต อิโต คโต

ยถาคโต ตถา คโต ตตฺถ กา ปริเทวนา

ฑยฺหมาโน น ชานาติ ญาตีนํ ปริเทวิตํ

ตสฺมา เอตํ น โรทามิ คโต โส ตสฺส ยา คติ ๒ ฯ

สเจ โรเท กิสา อสฺสํ ตตฺถ เม กึ ผลํ สิยา

ญาติมิตฺตสุหชฺชานํ ๓ ภิยฺโย โน อรตี สิยา

ฑยฺหมาโน น ชานาติ ญาตีนํ ปริเทวิตํ

ตสฺมา เอตํ น โรทามิ คโต โส ตสฺส ยา คติ ๒ ฯ

ยถาปิ ทารโก จนฺทํ คจฺฉนฺตํ อนุโรทติ

เอวํ สมฺปทเมเวตํ โย เปตํ อนุโสจติ

ฑยฺหมาโน น ชานาติ ญาตีนํ ปริเทวิตํ

ตสฺมา เอตํ น โรทามิ คโต โส ตสฺส ยา คติ ๒ ฯ

ยถาปิ พฺรเหฺม อุทกุมฺโภ ภินฺโน อปฺปฏิสนฺธิโย

เอวํ สมฺปทเมเวตํ โย เปตํ อนุโสจติ

ฑยฺหมาโน น ชานาติ ญาตีนํ ปริเทวิตํ

ตสฺมา เอตํ น โรทามิ คโต โส ตสฺส ยา คตีติ ฯ

อุรคเปตวตฺถุ ทฺวาทสมํ ฯ

อุทฺทานํ ๑

เขตฺตูปมา ๒ วณฺณา ทุเว ธีตลีกํ ติโรกุฑฺฑํ

ปุตฺตขาทิกา โคณคูถํ ปาสาทํ นาโครค ทฺวาทสา

เต วตฺถูนิ วคฺเค ปฐเม อุทฺทานํ ๓ ฯ

อุรควคฺโค ปฐโม ฯ

๑ ม. น โรทามิ ฯ ๒ ยุ. คตีติ ฯ ๓ ยุ. ญาติมิตฺตา ... ฯ

ฉบับหลวง

บุตรของเรา ละสรีระอันคร่ำคร่าของตนไป เหมือนงูลอกคราบฉะนั้นเมื่อสรีระแห่งบุตรของเรา ใช้สอยไม่ได้ ละไปแล้ว มีกาละอันกระทำแล้วอย่างนี้ บุตรของเราเมื่อญาติเผาอยู่ ย่อมไม่รู้สึกถึงความร่ำไรของญาติทั้งหลาย เพราะฉะนั้น เราจึงไม่เศร้าโศกถึงเขา คติของเขามี

อย่างไร เขาได้ไปสู่คตินั้น.

นางพราหมณีกล่าวว่า

บุตรของดิฉัน ดิฉันไม่ได้เชิญมา มาแล้วจากปรโลก ดิฉันไม่ได้อนุญาตให้ไป ก็ไปแล้วจากมนุษยโลกนี้ เขามาอย่างไร เขาก็ไปอย่างนั้นทำไมจะต้องไปร่ำไรในการไปจากโลกนี้ของเขาเล่า บุตรของดิฉันเมื่อพวกญาติเผาอยู่ ย่อมไม่รู้สึกถึงความร่ำไรของหมู่ญาติ เพราะฉะนั้นดิฉันจึงไม่ร้องไห้ถึงบุตรนั้น คติของเขามีอย่างไร เขาได้ไปสู่คตินั้นแล้ว.

น้องสาวกล่าวว่า

ถ้าดิฉันร้องไห้ ก็จะเป็นผู้ซูบผอม ผลอะไรจะพึงมีแก่ดิฉัน ในการร้องไห้นั้น ความไม่สบายใจก็จะพึงมีแก่ญาติและมิตรสหายทั้งหลายโดยยิ่ง พี่ชายของดิฉันอันญาติเผาอยู่ ย่อมไม่รู้สึกถึงความร่ำไรของญาติทั้งหลาย เพราะฉะนั้น ดิฉันจึงไม่ร้องไห้ถึงพี่ชายของดิฉันนั้น คติ

ของเขามีอย่างไร เขาได้ไปสู่คตินั้นแล้ว.

ส่วนภรรยาของเขากล่าวว่า

ผู้ใดเศร้าโศกถึงคนที่ล่วงลับไปแล้ว ผู้นั้นก็เปรียบเหมือนทารกร้องไห้ถึงพระจันทร์ อันลอยอยู่ในอากาศฉะนั้น สามีของดิฉันอันญาติเผาอยู่ย่อมไม่รู้สึกถึงความร่ำไรของพวกญาติ เพราะฉะนั้น ดิฉันจึงไม่ร้องไห้

ถึงเขา คติของเขามีอย่างไร เขาได้ไปแล้วสู่คตินั้น.

ส่วนนางทาสีกล่าวว่า

ข้าแต่ท่านผู้เป็นว่านเครือแห่งพรหม หม้อน้ำอันแตกแล้วพึงประสานให้ติดอีกไม่ได้ ฉันใด ผู้ใดเศร้าโศกถึงผู้ล่วงลับไปแล้ว ผู้นั้นก็เปรียบเหมือนฉันนั้น นายของดิฉันอันพวกญาติเผาอยู่ ย่อมไม่รู้สึกถึงความร่ำไรของญาติทั้งหลาย เพราะฉะนั้น ดิฉันจึงไม่ร้องไห้ถึงท่าน คติของ

ท่านมีอย่างไร ท่านได้ไปสู่คตินั้นแล้ว.

จบ อุรคเปตวัตถุที่ ๑๒.

________________________

รวมเรื่องในอุรควรรค คือ

๑. เขตตูปมาเปตวัตถุ ๒. สูกรเปตวัตถุ

๓. ปูติมุขเปตวัตถุ ๔. ปิฏฐธีตลิกเปตวัตถุ

๕. ติโรกุฑฑเปตวัตถุ ๖. ปัญจปุตตขาทิกเปตวัตถุ

๗. สัตตปุตตขาทิกเปตวัตถุ ๘. โคณเปตวัตถุ

๙. มหาเปสการเปตวัตถุ ๑๐. ขลาตยเปตวัตถุ

๑๑. นาคเปตวัตถุ ๑๒. อุรคเปตวัตถุ.

จบ อุรควรรคที่ ๑.