พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธสังยุต มูลปัณณาสก์ · นตุมหากวรรค
๒. นตุมหากสูตร ที่ ๒
เล่ม ๑๗ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในนตุมหากวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ขันธสังยุต มูลปัณณาสก์ นตุมหากวรรค นตุมหากสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๗ หน้า ๔๖–๔๗
“ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร”
“เพราะว่าสิ่งนั้นไม่ใช่ตนหรือสิ่งที่นับเนื่องในตนของพวกข้าพระองค์ พระพุทธเจ้าข้า”
“ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย รูปก็ไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย ... เวทนาก็ไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย ... สัญญาก็ไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย ... สังขารทั้งหลายก็ไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย ... วิญญาณก็ไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย วิญญาณนั้นเธอทั้งหลายจงละเสีย วิญญาณที่เธอทั้งหลายละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข”
๒. ทุติยนตุมหากสูตร
ว่าด้วยการละขันธ์ ๕ อันไม่ใช่ของใคร สูตรที่ ๒
{๗๓} [๓๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย สิ่งนั้นเธอทั้งหลายจงละเสีย สิ่งที่เธอทั้งหลายละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อะไรเล่าไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย รูปนั้นเธอทั้งหลายจงละเสีย รูปที่เธอทั้งหลายละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข เวทนาไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย ... สัญญาไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย ... สังขารทั้งหลายไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย ... วิญญาณไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย วิญญาณนั้นเธอทั้งหลายจงละเสีย วิญญาณที่เธอทั้งหลายละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข”
๓ อัญญตรภิกขุสูตร
ว่าด้วยคิดถึงสิ่งใดก็ถูกบัญญัติเพราะสิ่งนั้น
{๗๔} [๓๕] เรื่องเกิดที่พระนครสาวัตถี
ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าดังนี้ว่า “ขอประทานพระวโรกาสเถิด พระพุทธเจ้าข้า ขอพระผู้มีพระภาคเจ้าได้โปรดแสดงธรรมแก่ข้าพระองค์โดยย่อ พอที่ข้าพระองค์ฟังแล้วพึงเป็นผู้ปลีกตัวออกจากหมู่อยู่ตามลำพัง ไม่ประมาท มีความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพานอยู่ด้วยเถิด”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ บุคคลย่อมครุ่นคิดถึงสิ่งใด ย่อมถึงการนับ(ว่าเป็นผู้กำหนัด ขัดเคือง ลุ่มหลง)ตามความครุ่นคิดนั้น บุคคลย่อมไม่ครุ่นคิดถึงสิ่งใด ย่อมไม่ถึงการนับ(ว่าเป็นผู้กำหนัด ขัดเคือง ลุ่มหลง)ตามความครุ่นคิดนั้น”
“ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า ข้าพระองค์เข้าใจแล้ว ข้าแต่พระสุคตเจ้า ข้าพระองค์เข้าใจแล้ว”
“ดูก่อนภิกษุ ก็เธอเข้าใจเนื้อความแห่งคำที่เรากล่าวโดยย่อไดัโดยพิสดารอย่างไร”
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ถ้าบุคคลคิดถึงรูป ย่อมถึงการนับ (ว่าเป็นผู้กำหนัด ขัดเคือง ลุ่มหลง) ตามความครุ่นคิดนั้น ถ้าครุ่นคิดถึงเวทนา ... ถ้าครุ่นคิดถึงสัญญา ... ถ้าครุ่นคิดถึงสังขารทั้งหลาย ... ถ้าครุ่นคิดถึงวิญญาณ ย่อมถึงการนับ (ว่าเป็นผู้กำหนัด ขัดเคือง ลุ่มหลง) ตามความครุ่นคิดนั้น ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ถ้าบุคคลไม่ครุ่นคิดถึงรูป ก็ไม่ถึงการนับ(ว่าเป็นผู้กำหนัด ขัดเคือง ลุ่มหลง) ตามความครุ่นคิดนั้น ถ้าไม่ครุ่นคิดถึงเวทนา ... ถ้าไม่
จบ ๒. นตุมหากสูตร ที่ ๒