arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย อภิสมัยสังยุตต์ · กฬารขัตติยวรรค

๙. เจตนาสูตร ที่ ๒

เล่ม ๑๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๗–๑๔๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในกฬารขัตติยวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค อภิสมัยสังยุตต์ กฬารขัตติยวรรค เจตนาสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๖)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๖ หน้า ๙๔–๙๖

หน้า ๙๔

วิญญาณนั้นตั้งมั่นแล้ว เจริญขึ้นแล้ว ความบังเกิดคือภพใหม่ต่อไปก็ย่อมมีเมื่อมีความบังเกิดคือภพใหม่ต่อไป ชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกขะโทมนัส และอุปายาสจึงมีต่อไป กองทุกข์ทั้งมวลนี้ย่อมเกิดได้ด้วยอาการอย่างนี้

ดูก่อฺนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่จงใจ ไม่กำหนดใจ แต่ยังครุ่นคิดถึงสิ่งใด

สิ่งนั้นย่อมเป็นอารัมมณปัจจัยเพื่อความตั้งอยู่แห่งวิญญาณ เมื่อมีอารัมมณปัจจัย ความตั้งมั่นแห่งวิญญาณก็ย่อมมี เมื่อวิญญาณนั้นตั้งมั่นแล้ว เจริญขึ้นแล้ว ความบังเกิดคือภพใหม่ต่อไปก็ย่อมมี เมื่อมีความบังเกิดคือภพใหม่ต่อไป ชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส และอุปายาสจึงมีต่อไป เป็นอันว่ากองทุกข์ทั้งมวลนี้ย่อมเกิดได้ด้วยอาการอย่างนี้

{๑๔๖} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุไม่จงใจ ไม่กำหนดใจ และไม่ครุ่นคิดถึงสิ่งใด สิ่งนั้นก็ไม่เป็นอารัมมณปัจจัยเพื่อความตั้งอยู่แห่งวิญญาณ เมื่อไม่มีอารัมมณปัจจัย ความตั้งมั่นแห่งวิญญาณก็ย่อมไม่มี เมื่อวิญญาณนั้นไม่

ตั้งมั่นแล้ว ไม่เจริญขึ้นแล้ว ความบังเกิดคือภพใหม่ต่อไปจึงไม่มี เมื่อความบังเกิดคือภพใหม่ต่อไปไม่มี ชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกขะโทมนัส และอุปายาสต่อไปจึงดับ เป็นอันว่ากองทุกข์ทั้งมวลนี้ย่อมดับได้ด้วยอาการอย่างนี้ (๘)

๙. ทุติยเจตนาสูตร

ว่าด้วยความเกิดและดับกองทุกข์ สูตรที่ ๒

{๑๔๗} [๓๙] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุจงใจ

กำหนดใจ และครุ่นคิดถึงสิ่งใด สิ่งนั้นย่อมเป็นอารัมมณปัจจัยเพื่อความตั้งอยู่แห่งวิญญาณ เมื่อมีอารัมมณปัจจัย ความตั้งมั่นแห่งวิญญาณจึงมี เมื่อ

วิญญาณนั้นตั้งมั่นแล้ว เจริญขึ้นแล้ว ความหยั่งลงแห่งนามรูปจึงมี เพราะ

หน้า ๙๕

นามรูปเป็นปัจจัย จึงมีสฬายตนะ เพราะสฬายตนะเป็นปัจจัย จึงมีผัสสะเพราะผัสสะเป็นปัจจัย จึงมีเวทนา เพราะเวทนาเป็นปัจจัย จึงมีตัณหาเพราะตัณหาเป็นปัจจัย จึงมีอุปาทาน เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย จึงมีภพเพราะภพเป็นปัจจัย จึงมีชาติ เพราะชาติเป็นปัจจัย จึงมีชรา มรณะ โสกะปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส และอุปายาส เป็นอันว่ากองทุกข์ทั้งมวลนี้ย่อมเกิดได้ด้วยอาการอย่างนี้

{๑๔๘} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่จงใจ ไม่กำหนดใจ แต่ยังครุ่นคิดถึงสิ่งใดสิ่งนั้นย่อมเป็นอารัมมณปัจจัยเพื่อความตั้งอยู่แห่งวิญณาณ เมื่อมีอารัมมณปัจจัย ความตั้งมั่นแห่งวิญญาณจึงมี เมื่อวิญญาณนั้นตั้งมั่นแล้ว เจริญขึ้นแล้ว ความหยั่งลงแห่งนามรูปจึงมี เพราะนามรูปเป็นปัจจัย จึงมีสฬายตนะเพราะสฬายตนะเป็นปัจจัย จึงมีผัสสะ เพราะผัสสะเป็นปัจจัย จึงมีเวทนาเพราะเวทนาเป็นปัจจัย จึงมีตัณหา เพราะตัณหาเป็นปัจจัย จึงมีอุปาทานเพราะอุปาทานเป็นปัจจัย จึงมีภพ เพราะภพเป็นปัจจัย จึงมีชาติ เพราะชาติเป็นปัจจัย จึงมีชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส และอุปายาสเป็นอันว่ากองทุกข์ทั้งมวลนี้ย่อมเกิดได้ด้วยอาการอย่างนี้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุไม่จงใจ ไม่กำหนดใจ และไม่ครุ่นคิดถึง

สิ่งใด สิ่งนั้นย่อมไม่เป็นอารัมมณปัจจัยเพื่อความตั้งอยู่แห่งวิญญาณ เมื่อไม่มีอารัมมณปัจจัย ความตั้งมั่นแห่งวิญญาณจึงไม่มี เมื่อวิญญาณนั้นไม่ตั้งมั่นแล้ว ไม่เจริญขึ้นแล้ว ความหยั่งลงแห่งนามรูปจึงไม่มี เพราะนามรูปดับสพายตนะจึงดับ เพราะสพายตนะดับ ผัสสะจึงดับ เพราะผัสสะดับ เวทนาจึงดับ เพราะเวทนาดับ ตัณหาจึงดับ เพราะตัณหาดับ อุปาทานจึงดับ เพราะอุปาทานดับ ภพจึงดับ เพราะภพดับ ชาติจึงดับ เพราะชาติดับ ชรา มรณะโสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส และอุปายาสจึงดับ เป็นอันว่ากองทุกข์ทั้งมวลนี้ย่อมดับได้ด้วยอาการอย่างนี้ (๙)

หน้า ๙๖

๑๐. ตติยเจตนาสูตร

ว่าด้วยความเกิดและดับกองทุกข์ สูตรที่ ๓

{๑๔๙} [๔๐] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุจงใจ กำหนดใจ และครุ่นคิดถึงสิ่งใด สิ่งนั้นย่อมเป็นอารัมมณปัจจัยเพื่อความตั้งอยู่แห่งวิญญาณ เมื่อมีอารัมมณปัจจัย ความตั้งมั่นแห่งวิญญาณจึงมี เมื่อ

วิญญาณนั้นตั้งมั่นแล้วเจริญขึ้นแล้ว ตัณหาจึงมี เมื่อมีตัณหา คติในการเวียนมาจึงมี เมื่อมีคติในการเวียนมา จุติและอุบัติจึงมี เมื่อมีจุติและอุบัติชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส และอุปายาสจึงมีต่อไปเป็นอันว่ากองทุกข์ทั้งมวลนี้ย่อมเกิดได้ด้วยอาการอย่างนี้

{๑๕๐} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่จงใจ ไม่กำหนดใจ แต่ยังครุ่นคิดถึงสิ่งใดสิ่งนั้นย่อมเป็นอารัมมณปัจจัยเพื่อความตั้งอยู่แห่งวิญญาณ เมื่อมีอารัมมณปัจจัยความตั้งมั่นแห่งวิญญาณจึงมี เมื่อวิญญาณนั้นตั้งมั่นแล้วเจริญขึ้นแล้ว ตัณหาจึงมี เมื่อมีตัณหา คติในการเวียนมาจึงมี เมื่อมีคติในการเวียนมา จุติและอุบัติจึงมี เมื่อมีจุติและอุบัติ ชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัสและอุปายาสจึงมีต่อไป เป็นอันว่ากองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมเกิดได้ด้วยอาการอย่างนี้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุไม่จงใจ ไม่กำหนดใจ และไม่ครุ่นคิดถึง

สิ่งใด สิ่งนั้นก็ย่อมไม่เป็นอารัมมณปัจจัยเพื่อความตั้งอยู่แห่งวิญญาณ เมื่อ

ไม่มีอารัมมณปัจจัย ความตั้งมั่นแห่งวิญญาณจึงไม่มี เมื่อวิญญาณนั้นไม่ตั้งมั่นแล้ว ไม่เจริญขึ้นแล้ว ตัณหาจึงไม่มี เมื่อไม่มีตัณหา คติในการเวียนมาจึงไม่มี เมื่อไม่มีคติในการเวียนมา จุติและอุบัติจึงไม่มี เมื่อไม่มีจุติและอุบัติ ชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสต่อไปจึงดับเป็นอันว่ากองทุกข์ทั้งมวลนี้ย่อมดับได้ด้วยอาการอย่างนี้ (๑๐)

จบ กฬารขัตติยวรรคที่ ๔