พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ลาภสักการสังยุตต์ · ทุติยวรรค
๒. รูปิยปาติสูตร
เล่ม ๑๖ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๖๒–๕๖๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๓ ในทุติยวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ลาภสักการสังยุตต์ ทุติยวรรค รูปิยปาติสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๖)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๖๕๖–๖๕๗
บทว่า สมฺปชานมุสา ภาสนตํ ความว่า กล่าวมุสาทั้งที่รู้อยู่ด้วยเหตุแม้เพียงเล็กน้อย. บทว่า สีลํ ปูเรสฺสามิ ความว่า กองปัจจัยแม้ขนาดเท่าภูเขาสิเนรุ ไม่สามารถทำให้ภิกษุผู้มีจิตส่งไปแล้วว่า เราจักยังศีลให้บริบูรณ์ ดังนี้ หวั่นไหวได้. ก็คราวใดเธอละศีล อาศัยลาภและสักการะ ให้คราวนั้นเธอก็พูดเท็จ แม้เพราะมีรำข้าวกำหนึ่งเป็นเหตุหรือทำสิ่งอื่นที่ไม่ใช่กิจ.
จบอรรถกถาสุวัณณปาติสูตรที่ ๑
๒. รูปิยปาติสุตร
ว่าด้วยลาภสักการะเป็นอันตรายแก่การบรรลุธรรม
[๕๖๒] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี กรุงสาวัตถี. ที่นั้นแล พระผู้มีพระ-ภาคเจ้าได้ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและความสรรเสริญทารุณ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะ ซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งไปกว่า.
[๕๖๓] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดใจด้วยใจแล้วย่อมรู้บุคคลบางคนในโลกนี้อย่างนี้ว่า แม้เพราะถาดเงินอันเต็มด้วยผงทองคำเป็นเหตุ ท่านผู้นี้ก็ไม่จงใจพูดมุสา แต่สมัยต่อมา เราเห็นเขาถูกลาภสักการะและความสรรเสริญครอบงำย่ำยีจิตแล้ว ก็กล่าวมุสาทั้งที่รู้ได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและความสรรเสริญ ทารุณ ฯ ล ฯ
อย่างนี้แล เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แหละ.
จบรูปิยปาติสูตรที่ ๒
อรรถกถารูปิยปาติสูตร
รูปิยปาติสูตรที่ ๒ ง่ายทั้งนั้นแล.
จบอรรถกถารูปิยปาติสูตร
๓. สุวัณณนิกขสูตร
ว่าด้วยลาภสักการะ
[๕๖๔] . . . ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดรู้ใจด้วยใจแล้วย่อมรู้บุคคลบางคนในโลกนี้อย่างนี้ว่า แม้เพราะแท่งทองคำเป็นเหตุ. . .
จบสุวัณณนิกขสูตรที่ ๓
อรรถกถาสุวัณณนิกขสูตรที่ ๓ เป็นต้น
พึงทราบวินิจฉัยในสุวัณณนิกขสูตรที่ ๓ เป็นต้น.
บทว่า สุวณฺณนิกฺขสฺส คือแท่งทองแท่งหนึ่ง. บทว่า สิงฺคินิกฺขสฺสคือแท่งทองสิงคี. บทว่า ปฐวิยา คือแผ่นดินใหญ่ภายในจักรวาล.
บทว่า อานิสกิญฺจิกฺขเหตุ ได้แก่เพราะเหตุแห่งอามิสเล็กน้อยเท่านั้น คือแม้โดยที่สุดรำข้าวกำหนึ่ง. บทว่า ชีวิตเหตุ ความว่าเมื่อถูกโจรในดงจับปลงชีวิต เพราะเหตุแห่งชีวิตนั้น. บทว่า ชนปทกลฺยาณิยา คือหญิงงามเลิศในชนบท.
จบอรรถกถาสุวัณณนิกขสูตรที่ ๓ เป็นต้น
จบ ๒. รูปิยปาติสูตร