arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย โสตาปัตติสังยุต · เวฬุทวารวรรค

สาริปุตตสูตร ที่ ๒

เล่ม ๑๙

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๒๗–๑๔๓๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในเวฬุทวารวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค โสตาปัตติสังยุต เวฬุทวารวรรค สาริปุตตสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๕๑๐–๕๑๑

หน้า ๕๑๐

ประกอบด้วยศีลที่พระอริยเจ้าใคร่แล้ว... เป็นไปเพื่อสมาธิ เพราะเหตุที่ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการเหล่านี้แล หมู่สัตว์นี้พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงพยากรณ์ว่าเป็นพระโสดาบัน มีความไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า”

๕. ทุติยสารีปุตตสูตร

ว่าด้วยตรัสถามพระสารีบุตรเรื่องโสดาบันเป็นต้น

{๑๔๒๗} [๑๐๐๑] ครั้งนั้น ท่านพระสารีบุตรเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง จึงพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถามท่านพระสารีบุตรว่า “ดูก่อนสารีบุตร ที่เรียกว่า ‘โสตาปัตติยังคะ โสตาปัตติยังคะ’ ดังนี้ โสตาปัตติยังคะคืออะไรสารีบุตร”{๑๔๒๘} ท่านพระสารีบุตรกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ โสตาปัตติยังคะ คือ

(๑) สัปปุริสสังเสวะ การคบสัตบุรุษ

(๒) สัทธัมมัสสวนะ การฟังคำสั่งสอนของท่าน

(๓) โยนิโสมนสิการ การทำไว้ในใจโดยอุบายที่ชอบ

(๔) ธัมมานุธัมมปฏิปัตติ การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม”

{๑๔๒๙} “สาธุ สาธุ สารีบุตร โสตาปัตติยังคะ คือ สัปปุริสสังเสวะ ๑ สัทธัมมสวนะ ๑ โยนิโสมนสิการ ๑ ธัมมานุธัมมปฏิปัตติ ๑

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑โสตาปัตติยังคะ องค์เครื่องบรรลุโสดา หมายถึงองค์ธรรมส่วนเบื้องต้นอันเป็นเหตุให้ได้บรรลุความเป็นพระโสดาบัน มี ๒ ประเภท คือ ธรรม ๔ ประการมีความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าเป็นต้น ดังกล่าวมาในสูตรที่ ๑-๔ และธรรม ๔ ประการมีการคบสัตบุรุษเป็นต้น ตามความในพระสูตรนี้ (นัย สํ.ม.อ. ๓๕๘)
หน้า ๕๑๑

{๑๔๓๐} ดูก่อนสารีบุตร ที่เรียกว่า ‘โสดา ธรรมเพียงดังกระแส ๆ’ ดังนี้ ก็โสดาคืออะไร”

{๑๔๓๑} ท่านพระสารีบุตรกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อริยมรรคมีองค์ ๘ นี้แล คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ ชื่อว่าโสดา”“สาธุ สาธุ สารีบุตร อริยมรรคมีองค์ ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้แลชื่อว่าโสดา”

{๑๔๓๒} ดูก่อนสารีบุตร ที่เรียกว่า ‘โสดาบัน โสดาบัน’ ดังนี้ โสดาบันคืออะไร”

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ผู้ใดประกอบด้วยอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้ ผู้นี้เรียกว่า ‘โสดาบัน’ ท่านผู้นี้นั้นมีนามอย่างนี้ มีโคตรอย่างนี้”{๑๔๓๓} “สาธุ สาธุ สารีบุตร ผู้ซึ่งประกอบด้วยอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้เรียกว่า โสดาบัน ท่านผู้นี้นั้นมีนามอย่างนี้ มีโคตรอย่างนี้”

๖. ถปติสูตร

ว่าด้วยช่างไม้นามว่าอิสิทัตตะ

{๑๔๓๔} [๑๐๐๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

ก็สมัยนั้นแล ภิกษุหลายรูปช่วยกันทำจีวรกรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยประสงค์ว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงมีจีวรสำเร็จแล้วจักเสด็จจาริกไปโดยล่วงสามเดือน”{๑๔๓๕} ก็สมัยนั้น พวกช่างไม้ชื่ออิสิทัตตะและชื่อปุราณะ พักอาศัยอยู่ในหมู่บ้านส่วยด้วยกรณียกิจบางอย่าง ช่างไม้อิสิทัตตะและช่างไม้ปุราณะได้ฟังข่าว

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑พวกช่างไม้ชื่ออิสิทัตตะและชื่อปุราณะ ในช่างไม้สองคนนี้ อิสิทัตตะเป็นสกทาคามี ปุราณะเป็นโสดาบัน ยินดีเฉพาะภรรยาของตน (สํ.ม.อ. ๓๕๘)