พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย เทวปุตตสังยุต · อนาถปิณฑิกวรรค
๔. นันทนสูตร
เล่ม ๑๕ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๕๘–๒๕๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในอนาถปิณฑิกวรรคมี ๔ ฉบับ
๔. นนฺทนสุตฺต
๔. นันทนสูตร
ว่าด้วยนันทนเทพบุตร
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวปุตตสังยุต อนาถปิณฑิกวรรค นันทนสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๑๕ หน้า ๖๑–๖๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๑๕ หน้า ๑๐๑–๑๐๒
เอกมนฺตํ ฐิโต โข นนฺทโน เทวปุตฺโต ภควนฺตํ คาถาย อชฺฌภาสิ:-
ปุจฺฉามิ ตํ โคตม ภูริปญฺญ
อนาวฏํ ภควโต ญาณทสฺสนํ
กถํวิธํ สีลวนฺตํ วทนฺติ
กถํวิธํ ปญฺญวนฺตํ วทนฺติ
กถํวิโธ (๑) ทุกฺขมติจฺจ อิริยติ
กถํวิธํ เทวตา ปูชยนฺตีติ.
โย สีลวา ปญฺญวา ภาวิตตฺโต
สมาหิโต ฌานรโต สตีมา
สพฺพสฺส โสกา วิคตา ปหีนา
ขีณาสโว อนฺติมเทหธารี.
ตถาวิธํ สีลวนฺตํ วทนฺติ
ตถาวิธํ ปญฺญวนฺตํ วทนฺติ
ตถาวิโธ ทุกฺขมติจฺจ อิริยติ
ตถาวิธํ เทวตา ปูชยนฺตีติ.
- ๑อิ. กถํวิธํ
นันทนเทพบุตรยืนอยู่ ณ ที่สมควรแล้ว ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาค ด้วยคาถาว่าข้าแต่พระโคดม ผู้มีปัญญาดุจแผ่นดิน
ข้าพระองค์ขอทูลถามพระองค์ถึงญาณทัสสนะ
อันไม่มีสิ่งใดขวางกั้นของพระผู้มีพระภาค
บัณฑิตทั้งหลายเรียกบุคคล
ประเภทใดว่าเป็นผู้มีศีล
ประเภทใดว่าเป็นผู้มีปัญญา
บุคคลประเภทใดล่วงทุกข์ได้
เทวดาทั้งหลายบูชาบุคคลประเภทใด
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า
บุคคลใดมีศีล มีปัญญา อบรมตนดีแล้ว
มีจิตตั้งมั่น ยินดีในฌาน มีสติ
ละความเศร้าโศกได้หมดสิ้น สิ้นอาสวะแล้ว
เหลือไว้แต่ร่างกายในชาติสุดท้าย
บัณฑิตทั้งหลายเรียกบุคคลประเภทนั้นว่า
เป็นผู้มีศีล เป็นผู้มีปัญญา
บุคคลประเภทนั้นล่วงทุกข์ได้แล้ว
เทวดาทั้งหลายบูชาบุคคลประเภทนั้น
นันทนสูตรที่ ๔ จบ
- ๑ญาณทัสสนะ หมายถึงปัจจเวกขณญาณ ญาณหยั่งรู้ด้วยการพิจารณา ทบทวน คือสำรวจรู้มรรคผล กิเลสที่ละได้แล้ว กิเลสที่เหลืออยู่ และนิพพาน(เว้นพระอรหันต์ ไม่มีการพิจารณากิเลสที่ยังเหลืออยู่) (องฺ.ติก.อ. ๒/๑๐๔/๒๕๗)
จบ ๔. นันทนสูตร